Flashcrash door reacties op mega-order

De flashcrash van 6 mei 2010 op de beurs in New York, die tijdelijk een waardedaling veroorzaakte van 6 procent, werd niet veroorzaakt door één falend computerprogramma. Hij was het resultaat van meerdere aan- en verkoopprogramma's die op elkaar reageerden en kostte één grote verkoper een bedrag van tussen de 56 en 117 miljoen dollar.

AMSTERDAM - Dat concludeert de econoom Albert Menkveld in zijn promotie waarop hij dinsdag werd benoemd tot hoogleraar aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij noemt de bevinding 'slecht nieuws voor investeerders', omdat ze bewijst dat de verkoop van een grote partij aandelen of opties meer risico met zich meebrengt dan verwacht.


Het uiteindelijke effect van de flash-crash kan volgens Menkveld zijn dat handelaren hogere opbrengsten gaan eisen in ruil voor hun risico's en dat investeerders zich vaker zullen afwenden van de beurs.


Uit eerder onderzoek van de Amerikaanse beursautoriteit SEC bleek dat de beursval het gevolg was van een computergestuurde aandelenverkoop ter waarde van 4,1 miljard dollar (3,2 miljard euro). De verkoper van die ongebruikelijk grote partij was de Amerikaanse handelaar Waddel & Reed.


De handelaar probeerde in korte tijd 75 duizend 'E-mini-contracten' kwijt te raken, waarschijnlijk om andere risico's in haar beleggingsportefuille af te dekken. E-mini's zijn termijncontracten van de Standard & Poor 500, een belangrijke Amerikaanse aandelenindex.


De crash leidde wereldwijd tot kritiek op de 'flitshandel' of Hight Frequency Trade (HFT), waarin computerprogramma's sneller handelen dan mensen kunnen denken. Falende algoritmen die de beurshandel tijdelijk lamleggen, veroorzaken grote schade aan de 'echte' economie, was het verwijt.


Menkveld kreeg voor zijn onderzoek de beschikking over de verkoopdata van Waddel & Reed. Volgens de hoogleraar was de grote verkooporder van het bedrijf niet de aanleiding, maar in tweede instantie wel de oorzaak van de cascade van geautomatiseerde verkooporders die leidde tot de flashcrash.


Menkveld is voorstander van beperking van flitshandel, zo zei hij eind vorig jaar in de Volkskrant. Hij suggereerde een grens van ééntiende seconde, oftewel 100 milliseconden; vele malen langzamer dan het huidig tempo. De steeds snellere beurstransacties hebben volgens hem de afgelopen jaren voordelen gehad omdat de transactiekosten erdoor zijn gedaald. De race naar nóg snellere transacties leidt echter tot hoge kosten en extra risico's.


'Investeringen van honderden miljoenen in steeds snellere kabels jagen de hele sector op kosten. Ik vraag me af wat daarvan de maatschappelijke voordelen zijn. Je moet de snelheid stoppen om geen zinloze wapenwedloop te krijgen.'

Meer over