Fladderen tussen onbegrip en inzicht

Observaties over kunst en werkelijkheid, is de ondertitel van Fantastisch, columns van Maria Barnas uit NRC Handelsblad. Die ondertitel brengt een scheiding aan tussen kunst en werkelijkheid. Dat is niet op zijn plaats.


De kracht van Barnas schuilt in de souplesse waarmee ze die begrippen verenigt, zonder op een gong te hoeven slaan. Beeldende kunst, films, boeken, door dit alles omgeven te zijn spreekt volkomen vanzelf in het universum van de schrijfster. Er is geen sprong of duik voor nodig om van de zogenaamde werkelijkheid iets kunstzinnigs te maken - het gaat om aandachtig kijken en de verwondering niet tot een formule te laten stollen.


Dan kan het vastmaken van je fiets, bij de gracht, al iets fantastisch worden. Want die jonge dode zwaan die daar onder de brug drijft, had ze die de dag ervoor niet ook al op precies dezelfde plek zien verdwijnen? Dat doet haar denken aan het werk van Marijn van Kreij, dat drijft op de kracht van herhaling, waardoor naïef lijkende tekstflarden een onheilspellende werking kunnen krijgen. 'Alles wat je ziet bestaat bij de gratie van de manier waarop je ernaar kijkt, hoe vaak, en in welke volgorde.' Subtiele en humoristische waarnemingen, fladderend tussen onbegrip en inzicht, maken van Barnas een curator van de beweeglijkheid.


Maria Barnas: Fantastisch. De Arbeiderspers; 287 pagina's; € 22,95. ISBN 978 90 295 7351 1.


Meer over