Nieuws

Financiën houdt poot stijf: strafontslag voor ambtenaar na fout in belastingaangifte

Het ministerie van Financiën blijft onwrikbaar vasthouden aan het ontslag van een hoge ambtenaar. Hij meldde zelf dat zijn partner een fout had gemaakt bij de belastingaangifte en kreeg daarop ‘strafontslag’. Hoewel de rechter gehakt maakte van dat ontslag heeft het ministerie besloten het strafontslag te handhaven.

null Beeld ANP
Beeld ANP

De zaak sleept sinds najaar 2019. De ambtenaar en diens partner hadden eerder dat jaar een fout in de belastingaangifte van de partner gemeld. Het ging om in totaal circa 6.000 euro optiebezit dat drie jaar lang niet was opgegeven. Na de melding volgde een onderzoek.

De ambtenaar werd in het najaar eerst met verlaagd salaris op non-actief gezet en kreeg daarna ‘strafontslag’ aangezegd. De rechter, bij wie hij het ontslag aanvocht, maakte vervolgens gehakt van de ontslagaanzegging. De rechter meende dat het ontslag bij een interne beroepsprocedure volgens het ambtenarenrecht ‘vermoedelijk geen stand zal houden’. Het ministerie moest het salaris volledig doorbetalen.

Intern had de ambtenaar al bezwaar aangetekend tegen zijn ontslag. Het ministerie moest bij deze interne beroepsprocedure een ‘besluit op bezwaar’ nemen. Daarover heeft de bezwaar- en adviescommissie Personele Aangelegenheden van het ministerie van Binnenlandse Zaken, die dergelijke zaken behandelt, advies uitgebracht. ‘De secretaris-generaal van het ministerie van Financiën heeft dat advies overgenomen’, aldus een woordvoerder van het ministerie.

Veertien maanden na de uitspraak van de rechter handhaaft het ministerie dan ook het ontslag. Op advies van Binnenlandse Zaken maakt Financiën er wel ‘voorwaardelijk strafontslag’ van. De ambtenaar, die inmiddels elders bij de overheid werkt, neemt daar geen genoegen mee. Hij voelt zich aangetast in zijn eer en goede naam. Hij stapt opnieuw naar de rechter in een zogenoemde bodemprocedure.

Het ministerie van Financiën meent dat het niet vasthoudt aan het strafontslag omdat dat is omgezet in voorwaardelijk strafontslag. Bovendien blijkt uit de rechtbankuitspraak uit 2019 dat de ambtenaar de melding over omissies in zijn belastingaangifte in voorgaande jaren niet spontaan heeft gedaan, maar pas nadat de niet gemelde buitenlandse optierekening in de vooringevulde aangifte opdook. Overigens hoort bij zesduizend euro ontlopen belasting omgerekend een verzwegen bedrag van enkele tonnen.

Het ministerie kreeg na de uitspraak kritiek van externe deskundigen. Evert Verhulp, hoogleraar arbeidsrecht aan de Universiteit van Amsterdam, vond dat sprake is van ‘slecht werkgeverschap’ bij het ministerie van Financiën. ‘Ik heb de uitspraak met stijgende verbazing gelezen. Het begint ermee dat de ambtenaar eigenlijk niets fout heeft gedaan en de procedures heeft gevolgd. Zijn vrouw had ontdekt dat ze iets fout had gedaan bij haar belastingaangifte, dat meldde ze zelf en ze wilde dat rechtzetten en bijbetalen inclusief rente. Hij heeft dat intern gemeld en dan volgt strafontslag. Van een professionele organisatie mag je iets anders verwachten. Nu het zover is gekomen, zou je verwachten dat ze sorry zeggen.’

Oud-hoogleraar fiscale economie Leo Stevens trok indertijd een parallel met de kindertoeslagaffaire. ‘Als er een probleem is, moet je het erover kunnen hebben. De regels moeten streng en rechtvaardig worden toegepast, maar de menselijke maat moet niet uit het oog worden verloren.’

Minister Wopke Hoekstra (CDA) van Financiën kondigde vorig jaar een cultuurverandering aan bij de Belastingdienst. ‘Het is voor de medewerkers van de Belastingdienst van groot belang dat er een open en veilig klimaat wordt gecreëerd, waar zij in hun kracht worden gezet, zich veilig voelen en er fouten kunnen worden gemaakt’, schreef Hoekstra toen aan de Tweede Kamer.

Meer over