Financieel akkoord tussen Nederland en Aruba

Aruba stemt in met onafhankelijk toezicht op haar overheidsuitgaven. De regeringen van Nederland en Aruba hierover een akkoord bereikt. Dat werd vandaag bekendgemaakt door minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.

Koningin Máxima groet een meisje tijdens een bezoek aan een project van de Stichting Reclassering in Aruba.Beeld anp

Afgelopen zomer escaleerde het conflict tussen beide landen, toen Nederland weigerde de begroting voor 2014 van Aruba goed te keuren. Aruba zou volgens Nederland te veel uitgeven, terwijl de staatsschuld rap groeide. Uit protest tegen de Nederlandse bemoeienis ging premier Mike Eman in juli een week in hongerstaking.

Nederland ging toch door met het onderzoek naar de Arubaanse staatskas waartegen Eman zich had verzet. In oktober bleek hieruit dat het begrotingstekort veel groter was dan de Arubanen zelf zeiden: 9,3 procent. Eerder had kredietbeoordelaar Fitch de status van kredietwaardigheid van Aruba al verlaagd naar BBB-, een zorgwekkende categorie.

Vanaf de zomer zijn Nederland en Aruba met elkaar in gesprek geweest over hoe om te gaan met dit tekort. Dat resulteerde dit weekend, tijdens het Koninklijk bezoek aan Aruba, in een akkoord tussen minister Ronald Plasterk (Koninkrijksrelaties) en premier Eman. Een nieuw in te stellen College Aruba Financieel Toezicht gaat per 1 augustus onafhankelijk toezicht houden op de Arubaanse begrotingen, tot deze weer evenwichtig zijn. Dit orgaan bestaat uit drie leden, één namens het koninkrijk, een lid namens Nederland en één namens Aruba.

Premier Mark Rutte en premier Mike Eman (derde links).Beeld anp

Zowel Plasterk als Eman lieten weten 'zeer tevreden' te zijn. 'We waren het lang niet eens met elkaar, maar in deze oplossing kunnen we ons allebei vinden', zegt minister Plasterk.'Voor Aruba was het belangrijk dat het geen louter Nederlands toezicht is, en Nederland hecht aan goed onafhankelijk toezicht. Dit orgaan is bovendien tijdelijk actief, totdat er weer sprake is van een begrotingsevenwicht.'

Aruba kwam pas de laatste jaren in financiële problemen. Toen Mike Eman in 2009 premier werd, zag hij het aantal toeristen dalen en sloot de olieraffinaderij. Eman besloot in deze tijden van economische crisis om juist te investeren, in plaats van te bezuinigen. De economie groeit inmiddels weer en ook het toerisme neemt toe, tot bijna een miljoen bezoekers per jaar. Maar de schuld van het land (nog geen 110 duizend inwoners) steeg tot boven de 1,5 miljard euro.

Pijnlijke bezuinigen en hervormingen lijken onvermijdelijk, als de verhoging van de pensioenleeftijd, het verminderen van het aantal ambtenaren en het matigen van lonen. 'De begroting op orde krijgen wordt nog een hele klus', zegt Plasterk. 'Maar deze gemaakte afspraken over toezicht zullen helpen deze lastige fase door te komen.'

Koning Willem-Alexander en koningin Máxima tijdens een bezoek aan Aruba.Beeld anp
Meer over