Filosofie als tijdsbesteding

'Therapeuten zijn uit; je gaat nu naar je persoonlijke filosoof', laat striptekenaar Peter de Wit op 13 mei een van zijn bekende 'modieuze' jongedames in de strip Sigmund opmerken....

Cohen heeft zijn onderwerp speels aangepakt. Het boek bestaat uit twee gedeelten. In het eerste deel biedt Cohen de lezer 101 bekende filosofische probleemstellingen, in makkelijke en humoristische taal geformuleerd, zoals: 'Probleem 73. Gekidnapt door artsen!' Het betreft hier een 'ethische probleemstelling': een vrouw komt na een auto-ongeluk in het ziekenhuis bij kennis en merkt dat haar nieren, zonder haar toestemming, via een machine worden gebruikt om een beroemde biotechnoloog wiens nieren ermee zijn opgehouden, in leven te houden. De vrouw wil dit niet en eist dat haar nieren worden ontkoppeld. De vraag is: 'Moet deze vrouw losgekoppeld worden, ook als daardoor de andere patiënt sterft?'

De schrijver hoopt dat de lezer zelf op antwoorden komt. Mocht je er niet uitkomen, of wel een oplossing hebben verzonnen, maar gewoon nieuwsgierig zijn naar wat de schrijver opmerkt, dan kun je in het tweede deel terecht. Dit verschaft feitelijk een redelijk compleet overzicht van de ontwikkeling van het westerse klassieke en moderne denken, variërend van logische valstrikken tot paradoxen, ethische problemen en 'traditionele filosofische problemen waar toch niemand zich echt druk om maakt', zoals Cohen olijk opmerkt.

Zijn praktische aanpak werkt stimulerend. 'Filosoferen' wordt zo een normale tijdsbesteding, iets wat je zelf kunt toepassen. Gewoon als eerste aanzet om na te denken over levenskwesties, of om problemen op te lossen. Dieper reikt het boek - en uiteindelijk misschien wel veel van de westerse filosofie, denk je al lezend - niet.

Voor diegenen die 'alleen westerse filosofie' te benauwend vinden, biedt Cohen een piepklein vleugje oosterse lucht als hij het eeuwenoude Chinese Taoïsme introduceert met de woorden: 'Lao Tse gaf een beschrijving van Tao die evengoed kan dienen als een beschrijving van de filosofie: 'De Weg is leeg; Maar als je hem gebruikt, zul je hem nooit meer hoeven te vullen. Als een afgrond! Hij lijkt de stamvader te zijn van de tienduizend dingen. Hij vijlt scherpe hoeken af; Ontwart de knopen; Tempert de schittering; En laat het stof neerdalen. Verdwenen! Hij schijnt wellicht te bestaan. We weten niet wiens kind hij is; Hij lijkt zelfs aan de Heer te zijn voorafgegaan'.' Of deze beschrijving van Tao tevens een beschrijving van 'filosofie' inhoudt, is uiteraard ter beoordeling van de lezer.

Meer over