Fijne knul die van voetbal houdt en nooit klaagt

Niet Ronaldo, Van Nistelrooij of Toni, maar Andrej Arsjavin is de ster van Euro 2008. Een nummer 10 zoals een nummer 10 hoort te zijn.

Willem Vissers

Andrej Arsjavin dribbelt op een voor Rusland glorieuze zaterdag in Basel op André Ooijer af. Voetbal is voor even een gevecht van man tegen man. Ooijer weet niet wat te doen: als hij hapt, zal Arsjavin hem passeren.

Hij loopt dus achteruit, zoals een leger dat zich verslagen waant. Het lijkt alsof Ooijer smeekt om uitstel van executie. Arsjavin passeert hem half, binnendoor, en schiet vanuit een verdekte hoek op doel, waarna Van der Sar moeizaam redt.

Vrijwel elke dag krijgt Dick Advocaat, trainer van Arsjavins werkgever Zenit St. Petersburg, faxen onder ogen van de grootste clubs in Europa. Ze willen de 27-jarige dribbelaar annex spelmaker kopen. Wat de klassieke nummer 10 moet kosten? ‘Heel veel geld.’

Advocaat heeft zich neergelegd bij een vertrek, zoals hij rekening houdt met een uittocht van Russische internationals. ‘Ik zal me beraden op mijn positie als er te veel spelers vertrekken’, is hij strijdbaar.

De 1.73 meter kleine Arsjavin is de uitblinker van het EK. Het is een romantisch idee dat uitgerekend de – als hij zo doorgaat – beste voetballer van het toernooi een waas van mysterie met zich meedraagt, in deze tijd van multimediale aandacht voor voetbal.

Hij won onlangs de landstitel en de UEFA Cup, maar hij voetbalt in een verre competitie en interviews met hem zijn zeldzaam. ‘Ik probeer altijd mezelf te zijn. Ik zal niets zeggen of doen om anderen te plezieren’, zei hij eens.

De Belgische verdediger Nicolas Lombaerts, ploeggenoot bij Zenit St. Petersburg, zei deze week in De Morgen: ‘Na Poetin is hij de belangrijkste man in St. Petersburg. Hij stond zelfs op de verkiezingspamfletten voor de partij van Poetin.’

Advocaat is met zijn gedecimeerde ploeg op trainingskamp in Denemarken, want de hervatting van de Russische competitie is aanstaande. ‘Mijn internationals moeten gelijk weer aan de bak.’

Arsjavin is klaar voor de stap naar het buitenland. ‘Sinds anderhalf jaar leert hij Engels’, aldus Advocaat. ‘Hij is een mondige speler. Ik heb alleen geprobeerd hem de laatste twee jaar iets meer verantwoordelijkheidsgevoel bij te brengen.

‘Natuurlijk krijgt hij in het veld meer vrijheid dan een ander. Daarom heb ik Zirjanov bij hem in de buurt gezet, om hem te ontlasten. Andrej gaat niet altijd mee met zijn tegenstander. Als hij twee van de zes keer zijn mannetje laat lopen, moet een ander dat weten. Niet voor niets heeft ook Guus besloten Zirjanov bij hem in de buurt te houden.’

Arsjavin begon Euro 2008 met twee duels schorsing, een overblijfsel van een onbezonnen actie tijdens het duel met Andorra, waarin de Russen zich plaatsten voor het EK. Hiddink wist van zijn lichte ontvlambaarheid. Onlangs vertelde de bondscoach dat hij tijdens een training bij Arsjavin in de buurt ging staan en hem opeens ‘in zijn pens’ kneep, om hem te laten wennen aan provocaties.

Natuurlijk nam Hiddink hem toch mee. Sinds zijn entree, tegen Zweden, is het elftal onaantastbaar. De rechtsbenige Arsjavin pingelt en versnelt, geeft steekpasses en schiet op doel, legt af en dirigeert. Hij is een vedette die zich in Rusland soms in een limousine door zijn stad laat rijden, maar volgens Advocaat is hij op en top professional. ‘Hij is altijd op de training en nooit geblesseerd. Hij is een fijne knul die van voetbal houdt en nooit klaagt.’

De halve finale tegen Spanje, donderdag in Wenen, is een saillant duel voor Arsjavin, want hij liet zich al eens uit over een vertrek naar Spanje. ‘Mwah, dat zou je kunnen stellen’, zei Hiddink deze week, op de vraag of de internationale scouts hebben zitten slapen. Arsjavin is in Rusland allang een grote speler, maar hij acteerde nooit in de Champions League, de catwalk van het hedendaagse voetbal.

Advocaat: ‘Arsjavin en Zirjanov zijn in mijn periode speler van het jaar geweest in Rusland.’

Zie hem paraderen door de stadions, met zijn jonge, blozende uiterlijk. Arsjavin was ook student aan een modeschool. ‘Ik val op dat soort types’, zegt Advocaat. ‘Ik houd van dat jongensachtige van hem, met zijn ondeugende kop.’

Andy Roxburgh, voorzitter van de technische commissie van de UEFA, roemde tijdens een evaluatie de schoonheid in zijn spel en de efficiëntie. Arsjavin geeft zijn elftal een vleugje magie. In de informatie op de site van de UEFA wordt hij rechtermiddenvelder genoemd, aanvallende middenvelder én aanvaller. Hij komt graag van links.

Een aanvoerder is hij niet, oordeelde Advocaats assistent Cor Pot vorig jaar in de Süddeutsche Zeitung. ‘Hij is een schitterende technicus, een artistieke en charismatische speler, maar geen leider die een elftal bij de hand neemt.’

Tegen Nederland kwam hij van overal, de kleine man met het zeldzame vermogen om ín de dribbel te versnellen. ‘Het creëren van doelpunten is mijn hobby. Het is me om het even of ik ze voorbereid of zelf maak’, zei hij.

Zaterdag gaf hij de voorzet voor het tweede doelpunt en maakte hij de 3-1 zelf. De Nederlandse verdediger Ooijer gaf zich gewonnen. Hij had Arsjavin overhoop kunnen schoppen, maar hij tekende de overgave. Het gevecht van man tot man was definitief verloren.

Meer over