Fiets geplet onder bulldozer

Echt complimenteus zijn de analisten niet over de alliantie tussen Stokvis en Union. Want wat is de meerwaarde van het samengaan van een handelsbedrijf in grondverzetmachines, warmtekrachtkoppelingen en andere industriële goederen en een fabrikant van fietsen en bedrijfskleding?...

Hans Faber

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

Het zal je maar gezegd worden. De fusie tussen Bols en Wessanen, een drankconcern en voedingsmiddelenfabrikant, wordt in de financiële wereld vaak beschouwd als een voorbeeld van hoe het niet moet. De leegloop in de raad van bestuur is een van de weinig tastbare resultaten van de fusie die vorig jaar plaatsvond. Op verhalen over synergie reageert de buitenwereld nog steeds sceptisch.

Verschil tussen Bols-Wessanen en Stokvis-Union is wel dat de laatste samenwerking heel wat complexer is dan een simpele fusie. De dealmakers hebben een zogeheten reverse take-over bedacht, waarbij Stokvis het veel kleinere Union als hulpmiddel voor een eigen beursnotering gebruikt. Want Stokvis wordt ondergebracht in het genoteerde Union, dat vervolgens 'betaalt' met de uitgifte van nieuwe aandelen. Die komen terecht bij het Haagse handelsconglomeraat Borsumij Wehry, moederbedrijf van Stokvis.

Haute finance van het vroeger zo gezapige Borsumij, die uit de hoge hoed van slechts één man kan komen: Berry van den Brink. De voormalig crisis-manager, bekend om financiële hoogstandjes, beweegt zich bij de opmerkelijke alliantie als een spin in een web. Op de dag af een jaar geleden nam Borsumij Stokvis over. De helft van de Stokvis-aandelen was in handen van Van den Brink, die het bedrijf op de been had geholpen. Bij die gelegenheid kreeg Van den Brink een plek in het bestuur van Borsumij, naast voorzitter Noordam.

Daardoor draagt de Gooise jurist bij de Stokvis-transactie drie petten. Van den Brink is niet alleen bestuurder bij Borsumij, hij is ook commissaris van Union en tenslotte grootaandeelhouder van dat bedrijf. Het belang van 10,6 procentis een nalatenschap van Groupe Courtier, een beleggingsclub waarin Van den Brink samen met enkele roemruchte vrienden participeerde, dat Union in 1987 met een kapitaalinjectie voor een zekere ondergang behoedde.

Scholtens van Robeco plaatst de nodige vraagtekens bij de huidige positie van Van den Brink. 'Het gebeurt niet vaak dat mensen aan drie zijden van de onderhandelingstafel zitten.' Met gevoel voor understatement: 'Op z'n minst opmerkelijk.'

Een collega-analist, die niet met naam in de krant wil, is minder fijnbesnaard. 'Dit kan je eigenlijk toch niet maken. Van den Brink heeft privé een groot belang in Union. Alleen al om de schijn van belangenverstrengeling tegen te gaan moet je niet zo'n deal maken. Noordam kan dan wel zeggen dat hij degene is die de uiteindelijke beslissing heeft genomen, ik krijg toch de indruk dat Van den Brink inmiddels een behoorlijke invloed op Noordam heeft.'

Er zijn nog andere discutabele punten. De waardebepaling van Stokvis bijvoorbeeld. Bij Robeco hebben ze hun twijfels. Een jaar geleden legde Borsumij een bedrag van 90 miljoen gulden voor Stokvis op tafel. De waardering die het bedrijf nu krijgt, is aanzienlijk hoger. Borsumij waardeert het huidige Union-aandeel op 27 gulden, het bedrag waartegen Union-aandeelhouders hun stukken bij Borsumij kwijtkunnen. Dat brengt de waarde van het beursfonds op 19,8 miljoen gulden. Als Union Stokvis heeft 'overgenomen', tegen betaling van dik 4,8 miljoen nieuwe aandelen, kan de totale waarde van het nieuwe Union-Stokvis op 148,5 miljoen gulden worden becijferd. Aangezien Union momenteel op de beurs 19,8 miljoen gulden waard is, blijft er voor Stokvis 128,7 miljoen gulden over. Dat is aanzienlijk meer dan de 90 miljoen gulden die Borsumij een jaar geleden voor het bedrijf betaalde.

Belangrijker dan de vraag of die waardering wel zo reëel is, is de vraag of beleggers de complexe transacties van Borsumij nog kunnen volgen - en weten te waarderen. 'Financieel gegoochel is het', verzucht Jurgen Veenker van MeesPierson, met als doel om snel, gemakkelijk en vooral goedkoop aan een beursnotering te komen.

Al moeten daarvoor dan Union-fietsen door een Liebherr-grondverzetmachine worden overreden.

Meer over