Nieuws

Fieldlab-hoofdonderzoeker Andreas Voss: ‘Test ook gevaccineerden bij bezoek festivals en nachtclubs’

Ook personen die volledig gevaccineerd zijn zouden zich moeten laten testen, voor zij een druk bezochte festiviteit bezoeken waar mensen dicht op elkaar staan. Dat zegt Andreas Voss, hoogleraar infectiepreventie aan de Radboud Universiteit Nijmegen en hoofdonderzoeker van de Fieldlab-evenementen.

De Haarlemse band Chef’Special tijdens popfestival Back To Live. Het event valt onder een reeks van proefevenementen waarbij Fieldlab onderzoekt hoe grote evenementen veilig kunnen plaatsvinden in coronatijd. Beeld ANP
De Haarlemse band Chef’Special tijdens popfestival Back To Live. Het event valt onder een reeks van proefevenementen waarbij Fieldlab onderzoekt hoe grote evenementen veilig kunnen plaatsvinden in coronatijd.Beeld ANP

Het testen van gevaccineerden zou een van de maatregelen kunnen zijn om massale corona-uitbraken te voorkomen in het uitgaansleven, als dit mogelijk na 13 augustus weer wordt opgestart.

Ook Alma Tostmann, epidemioloog van het Radboudumc, noemt testen van gevaccineerden een goede optie om het aantal besmettingen op festivals tot een minimum te beperken. ‘Ook gevaccineerden kunnen nog besmet zijn, ziek worden en dus ook besmettelijk zijn voor mensen die nog helemaal geen vaccin hebben. Het is een van de lekken in het huidige systeem.’

Volgende week heeft Voss een ontmoeting met de evenementenbranche. Daar is de stemming terneergeslagen, nu het kabinet na een explosie van de besmettingscijfers de eerdere versoepelingen afgelopen vrijdag weer heeft teruggedraaid. Het nachtleven is weer grotendeels afgekapt en grote festivals zijn afgeblazen tot zeker 13 augustus.

Een groot deel van de besmettingen van afgelopen weken vond plaats in de horeca en op evenementen, ook op buitenfestivals. Op het tweedaagse technofestival Verknipt bij de plas Strijkviertel in Utrecht raakten 3 en 4 juli bij elkaar maar liefst zo’n 1.100 personen besmet. Van de bezoekers was zo’n 80 procent niet volledig gevaccineerd. De ongevaccineerden hadden vooraf een toegangs(snel)test moeten doen.

Als zo’n groot deel van de bezoekers van zo’n evenement nog niet gevaccineerd is, dan zou het beter kunnen zijn als ook de gevaccineerden zich lieten testen, oppert Voss. ‘Want ook al worden gevaccineerden nauwelijks ziek van het virus en is de kans zeer veel kleiner dat ze besmet raken, ze kunnen wel besmet zijn en het virus doorgeven.’

Overgangsfase

Festivals zonder een enkele besmetting zijn voorlopig een illusie, zegt Tostmann. Dat blijft zo zolang we nog in de ‘overgangsfase’ zitten waarin nog lang niet iedereen een tweede prik heeft gehad. ‘In deze fase, met nog relatief veel voor het virus bevattelijke mensen, wil je de besmettingen beperken.’ Om meer vrijheden, zoals buitenfestivals, mogelijk te maken is het volgens Tostmann op dit moment belangrijk om zoveel mogelijk lekken te dichten.

Het testen van gevaccineerden zou dan kunnen bijdragen aan de veiligheid op locaties met veel onderling contact en een groot risico op besmetting. Het is volgens Voss nadrukkelijk niet nodig in ‘controleerbare’ situaties, waar de anderhalvemeterregel beter in acht kan worden gehouden, zoals bij restaurantbezoek en andere uitgaansmogelijkheden met vaste zitplaatsen. Daarvoor biedt een volledige vaccinatie volgens hem voldoende bescherming. ‘En als een bepaalde, nog nader te bepalen vaccinatiegraad is bereikt dan zouden deze maatregelen niet meer nodig zijn voor festivals.’

Ondertussen breken de evenementenorganisaties, de deskundigen en de GGD’s zich het hoofd over de oorzaken van de massabesmettingen op festivals als Verknipt. Het viel de GGD Regio Utrecht in het bron- en contactonderzoek op hoeveel contacten de besmette jongeren hadden gehad in de dagen voorafgaand aan hun festivalbezoek. Sommigen hadden een heuse feestweek achter de rug.

Het vermoeden is dat een aantal al besmet was toen ze het festivalterrein betraden. De sneltesten van Testen voor Toegang halen niet alle besmettingen er uit. En bovendien was de testuitslag toen nog 40 uur geldig, veel te lang om nog veiligheid te kunnen garanderen, vinden veel deskundigen en de GGD’s. En ook mochten toen nog jongeren meteen na hun prik met het Janssen-vaccin naar binnen; inmiddels is ingevoerd dat er twee weken nodig zijn na de prik om het vaccin zijn werk te laten doen.

Afgesloten tenten buiten

Opvallend bij festivals als Verknipt is ook dat er behalve in de buitenlucht, ook in grote, grotendeels afgesloten tenten wordt gedanst. ‘Maak van buiten niet het nieuwe binnen’, waarschuwt Voss. In zulke situaties komt volgens hem te weinig frisse lucht binnen, en neemt zo het risico op coronabesmetting toe. Hij ziet dit ook gebeuren op terrassen, wanneer bij regen mensen naast elkaar gaan schuilen op afgeschermde plekken.

De GGD regio Utrecht heeft ondertussen de handen vol aan de bron- en contactonderzoeken van de ongeveer vijfhonderd van de 1.100 besmette personen van Verknipt die in de regio Utrecht wonen. De andere helft woont elders in het land. Door de decentrale organisatie van de GGD’s wordt het onderzoek naar de besmettingen op dit festival dus gefragmenteerd. ‘Onze conclusie is dat het een combinatie van factoren is geweest die tot de besmettingsexplosie heeft geleid’, zegt de woordvoerder van GGD regio Utrecht. ‘Een aantal bezoekers was al besmet, de betrouwbaarheid van de tests is niet 100 procent en de deltavariant verspreidt zich als een gek.’

Meer over