Fidel Castro heeft veel aan Elián te danken

DE KANS groeit met de dag dat Fidel Castro de grote winnaar wordt van de strijd om het Cubaanse bootvluchtelingetje Elián González....

Juridische experts verwachten dat het Hof van Beroep in Atlanta zal bepalen dat Elián geen recht heeft op politiek asiel, waarna de familie kan terugkeren naar Cuba, waar ze als helden zullen worden ontvangen. Er zijn hardnekkige geruchten dat Castro in Havana een villa met zwembad klaar heeft staan voor Elián c.s.

Castro heeft alles tot nu toe knap geregisseerd. Hij zal de terugkeer van Elián presenteren als een persoonlijke heldendaad: Eliancito gered uit de klauwen van de fascistische ontvoerdersmaffia in Miami, zoals de Cubaanse staatsmedia de diaspora in Florida gemakshalve noemen.

Castro is de langst zittende regeringsleider ter wereld. Hij is ontegenzeglijk de slimste en meest charismatische leider die welk communistisch land dan ook ooit heeft gehad. Fidel (73) is een survivor pur sang. Zijn baard is pluizig, zijn mond kan steeds moeilijker de woorden uitspreken die zijn linker temporaalkwab hem ingeven, zijn toespraken worden korter en hij loopt met de dag houteriger, maar de ex-guerrillastrijder slaagt er ook nu weer in op cynische wijze zijn voordeel te doen met een menselijk drama.

Fidel doet het voorkomen alsof hij altijd een family man is geweest en zijn uiterste best heeft gedaan om gezinshereniging van gevluchte Cubanen met hun op Cuba achtergebleven familieleden mogelijk te maken. Het tegendeel is waar. In 1994 liet hij zelfs een sleepboot vol naar Florida vluchtende moeders en kinderen met automatische wapens tot zinken brengen.

Fidels betrokkenheid bij het lot van Elián is op z'n minst hypocriet. De naar schatting ruim 40 duizend bootvluchtelingen die sinds 1994 op zee zijn verdronken, uitgedroogd of opgepeuzeld door de haaien, hebben Castro nooit tot enige compassie bewogen.

Wat heeft Fidel tot nu toe gewonnen? In Cuba zijn vele tienduizenden demonstranten voor Elián de straat op gegaan voor 'onze Eliancito'. Gedwongen door de Comités voor de Verdediging van de Revolutie of de vakbond en gelokt door gratis T-shirts.

Het opnieuw disciplineren van de massa's komt Havana goed uit, want het revolutionaire vuur brandt tegenwoordig door de uitzichtloosheid en de economische misère niet meer zo fel.

Fidel heeft het voor elkaar gekregen dat de affaire-Elián de aandacht afleidt van de dagelijkse ellende van de meeste Cubanen. Ze kunnen permanent wegzwijmelen bij de lotgevallen van het leuke, getraumatiseerde kereltje.

Ook de buitenlandse media berichten, als ze al iets over Cuba melden, alleen maar over Elián of brengen het goede nieuws dat twee vooraanstaande dissidenten zijn vrijgelaten. Het echte Cuba wordt onderbelicht doordat Elián de show steelt. De vrijlating van dissidenten heeft Castro altijd gebruikt om de buitenlandse publieke opinie te paaien.

Door de lotgevallen van Elián uit te vergroten, heeft Castro voor elkaar gekregen dat de Cubaans-Amerikaanse lobby in Florida zich van zijn slechtste kant heeft laten zien. Zelfs in de VS wordt Miami door het wanstaltige gedrag van de grootste schreeuwlelijken nu als een bananenrepubliek afgeschilderd.

De lobby van de Miami-Cubanen was tot voor kort zo sterk dat het Amerikaanse Cuba-beleid vrijwel geheel werd bepaald door de Cuban-American National Foundation (CANF) in Miami. Door de affaire-Elián zal de al tanende invloed van de CANF nog verder afnemen en worden de organisaties die vanuit Miami de vreedzame dissidenten in Cuba steunen - die zijn voor Castro veel gevaarlijker - ook gecriminaliseerd.

Het anachronistische embargo van de VS tegen Cuba brokkelt af. Castro heeft ook bereikt dat het Witte Huis en Cuba het ergens geheel over eens zijn: Clinton én Castro vinden dat Elián terug moet naar Cuba. Een dergelijke eensgezindheid is uniek in de slechte Cubaans-Amerikaanse betrekkingen en zal Castro een hart onder de riem steken.

Nu de Cubaanse diaspora en lobby in Miami in een kwaad daglicht staan en nog meer invloed zullen verliezen, komt de gefaseerde beëindiging van het embargo in zicht. Dat is een prettig vooruitzicht voor de Cubanen in Cuba.

Dankzij Elián.

Meer over