Feministes ondermijnen bolwerk Augusta

Het golfbastion Augusta staat onder druk. Een coalitie van feministische groeperingen eist dat ook vrouwelijke leden toegang krijgen tot de club, waar de mannen sinds 1932 het alleenrecht hebben....

Van onze medewerker Diederik Reitsma

De meest exclusieve golfclub ter wereld, Augusta National in de Verenigde Staten, telt alleen voorname mannelijke leden. Geen reden tot ophef. Er zijn duizenden clubs met alleen mannen of vrouwen. Maar Augusta is tevens eigenaar en gastheer van de US Masters, het belangrijkste golftoernooi ter wereld.

Daarom is Augusta volgens Martha Burk, voorzitter van de National Council of Women's Organizations (NCWO), een publieke vereniging, en geen private club. Zij eist dat het lidmaatschap voor vrouwen opengesteld wordt. Het gesloten bastion van Augusta staat te trillen op zijn grondvesten, zeker nu de media volop aandacht aan de kwestie schenken.

Het conflict ontbrandt in de zomer van 2002. Martha Burk is advocate en voorzitter van de NCWO. Zij vertegenwoordigt een coalitie van 160 vrouwengroepen, met in totaal meer dan zeven miljoen leden in de VS. In een brief aan voorzitter William 'Hootie' Johnson eist ze een eerste vrouwelijk lidmaatschap op Augusta vóór april 2003. Johnson reageert kortaf. In een summiere verklaring deelt hij mee dat een vrouwenorganisatie hem niet de les moet lezen. Ooit worden er vrouwen lid, maar het moment wordt door de leden zelf bepaald, aldus Johnson. Burk vat deze reactie op als een oorlogsverklaring.

Augusta vindt dat niemand wordt gediscrimineerd. Het is een private club, waarvan de leden vrij zijn zelf te kiezen. Bovendien moeten de club en de Masters los van elkaar worden gezien. Augusta is 51 weken per jaar een exclusieve private vereniging. Daarnaast is Augusta in de 52ste week gastheer van een publiek toernooi. Er zijn alleen mannelijke leden, maar in de statuten staat niet vermeld dat vrouwen geen lid mogen zijn.

Burk daarentegen meent dat Augusta tot in 1990 discrimineerde op ras en dat nog steeds doet met vrouwen. De leden van Augusta vertegenwoordigen voorname Amerikaanse bedrijven, die allen voldoen aan strenge anti-discriminatie bedingen. Een private club die gastheer is van een publiek evenement zoals de Masters, is de facto niet privaat meer. Burk vindt dat Augusta zich moet aanpassen aan de 21ste eeuw.

De Amerikaanse activiste probeert vooral individuele leden ervan te overtuigen dat zij hun lidmaatschap moeten opzeggen. Wie lid is, discrimineert, luidt haar stelling. Zij tracht met name die leden te bereiken die in het verleden hebben aangegeven open te staan voor verandering. Tot voor kort had nog nooit iemand op Augusta zijn lidmaatschap opgezegd. Nu wel. De eerste, uit protest, is Thomas Wyman, de voormalige topman van CBS. De tweede, uit eigenbelang, is de zojuist door Bush voorgedragen nieuwe minister van Financiën, John Snow.

De belangrijkste tv-sponsors van het Masters-toernooi (IBM, Citigroup en Coca Cola) zijn al aan de zijlijn gezet. Volgens voorzitter Johnson om deze bedrijven uit de aanzwellende wind te houden. Volgens Burk omdat deze bedrijven niet langer geassocieerd willen worden met Augusta uit angst voor beschadiging van het zorgvuldig gekoesterde imago. De vrouwenlobby kost Augusta daarom nu al zeven miljoen dollar aan reclame-inkomsten.

Augusta National werd in 1932 opgericht en telt 300 leden met een gemiddelde leeftijd van 72 jaar. De ledenlijst is niet openbaar, maar de NCWO, CBS en USA Today hebben de namen boven water gekregen. Tot het gezelschap behoren naast de golflegenden Palmer en Nicklaus, topmannen van bedrijven als IBM, General Electric, American Express en JP Morgan Chase, oud-minister Schultz, en volgens Time is onlangs ook Bill Gates (Microsoft) toegetreden. Geld, macht en discretie verzekerd. USA Today kreeg dan ook van niemand telefonisch een reactie.

Discretie en stilzwijgen hebben jarenlang de boventoon gevoerd op Augusta. Maar ten gevolge van de Burks lobby staan de leden nu in de schijnwerpers van de media. De New York Times heeft stelling genomen tegen Augusta, hetgeen het vuurtje behoorlijk heeft aangewakkerd. In een commentaar schreef de krant dat Tiger Woods zich uit protest moet terugtrekken van de Masters.

Woods zelf houdt zich op de vlakte: 'Er zou eigenlijk een vrouwelijk lid moeten zijn, maar een private club heeft ook het recht en de vrijheid om zijn eigen lidmaatschap te regelen.' Waarop Burk fel reageerde: 'Als in 1990 niet de discriminatie van ras was afgeschaft op golfclubs zoals Augusta was Woods straks niet als titelverdediger maar als caddie naar de Masters gekomen.'

Meer over