F-16's op Vlieland laten de vogelnesten wel ongemoeid

Grofweg elke tien jaar wordt de controletoren op het militaire oefenterrein de Vliehors per ongeluk onder vuur genomen. Maandag was het weer raak.

AMSTERDAM - Eigenlijk zijn de eilanders wel blij met het militaire oefenterrein de Vliehors. 'Zodra defensie daar weg zou gaan, zou het meteen beschermd worden', zegt strandjutter Dirk Bruin. 'Nu hebben we de vrijheid om daar te komen, om te jutten met een jeepie'.

Hij komt er nooit als er geschoten of gebombardeerd wordt. En dat is maar goed ook, want de militaire oefeningen verlopen niet altijd allemaal even soepel. Maandag nam een F-16 per ongeluk de controletoren onder vuur, een gebeurtenis die zich grofweg elke tien jaar herhaalt. In 2001 schoot een Duits gevechtsvliegtuig met zijn 27-mm kanon flinke gaten in de geel-zwartgeblokte toren. En in 1992 maakte een Deense collega het nog bonter door vier raketten op de toren af te vuren. Bij de incidenten vielen er geen doden of zwaargewonden, maar minister Henk Kamp van Defensie besloot in 2005 wel om een aantal aanpassingen door te voeren die het gebied veiliger moesten maken.

Bruin komt al op de Vliehors sinds hij een klein jongetje was en kent het gebied beter dan wie dan ook. Hij vindt er scheepsboeien, wrakhout, flessenpost en scherven van tegels en aardewerk. 'Pal west van het militair oefenterrein lag een dorpje. Dat is in 1740 ontvolkt, maar nog steeds vind je hier oude huizenresten en afval. Barnsteen komt hier ook voor.'

En natuurlijk ook munitie, want de Vliehors - in NAVO-taal 'Cornfield' genoemd - wordt al sinds 1948 gebruikt voor militaire oefeningen en dus liggen er onder het eilandzand de nodige bomscherven en kogels begraven.

Wat Bruin nog nooit vond: een doorzeefd vogelnest. 'Dat verwacht ik elke keer aan te treffen'. Maar tot nog toe vond de jutter nog geen enkel slachtoffer van de oefeningen. De meeuwen broeden op nog geen honderd meter van de plek waar de kogels inslaan onverstoorbaar door.

'Zelfs in de vliegroutes zie je vogels broeden' zegt Cor Smit van het onderzoeksinstituut IMARES Texel van Wageningen UR. De wadvogels (eenden, ganzen, meeuwen, steltlopers en sterns) verlaten het gebied volgens Smit niet, maar verplaatsen zich tijdens een oefening om later weer terug te keren.

Sterker nog, de natuur op de Vliehors heeft zelfs baat bij de militaire aanwezigheid. Het gebied is in verband met veiligheidsmaatregelen vijf dagen per week afgesloten voor bezoekers en de gebruikte munitieresten worden elke vrijdag door de militairen opgeruimd. 'Het zijn geen natuurbeheerders', zegt Dirk Bruin over de militairen op de Vliehors, 'maar ze vinden het wel mooi wat daar gebeurt.'

undefined

Meer over