EZ wil steun Pronk voor investeringen

Het ministerie van Economische Zaken voert druk uit op minister Pronk voor Ontwikkelingssamenwerking om investeringen te steunen van het Nederlandse bedrijfsleven....

Van onze verslaggever

Ewoud Nysingh

DEN HAAG

De minister is echter op zijn hoede voor een aanslag op zijn budget. Ook wil Pronk, mocht hij met Economische Zaken in zee gaan, zo min mogelijk zeggenschap verliezen over de besteding van het geld. Het ministerie van Financiën, dat bij het overleg is betrokken, zegt er geen problemen mee te hebben als Ontwikkelingssamenwerking de leiding krijgt over het nieuwe hulpprogramma.

Pronk heeft half maart, tijdens de behandeling van zijn begroting in de Eerste Kamer, al aangegeven dat hij opnieuw van plan is zijn beleid aan te passen. Na de eerdere verschuiving van projecthulp naar betalingsbalanssteun, zegt Pronk nu dat hij gehoor moet geven aan de jarenlange wens van landen in Afrika en Zuidoost-Azië om particuliere investeringen.

Hij zei geen minister meer tegen te komen in de ontwikkelingslanden die hem vraagt om bevordering van de handel tussen Nederland en zijn land. De ontwikkelingslanden willen ook geen hulp meer.

Pronk, half maart: 'Men wil investeringen uit het buitenland. Dat geldt niet alleen voor de emerging markets (opkomende markten, red.) zoals de Filipijnen, maar ook voor de Zuid-Aziatische landen en de arme Afrikaanse landen. Het is interessant dat India om particuliere investeringen vanuit Nederland vraagt. Ook al die presidenten uit Afrika die hier de afgelopen paar jaar op bezoek zijn geweest, vroegen maar om één ding.'

Pronk is op zoek gegaan naar een instrument dat 'katalyserend' kan werken, in Nederland en in het ontwikkelingsland. De minister ziet niet veel in het bestaande ORET-programma, dat neerkomt op eenmalige steun van de overheid die alleen ten goede komt aan een Nederlands bedrijf.

Pronk heeft zich daarom uitvoerig laten voorlichten door Economische Zaken over het programma voor Oost-Europa. Dat zogeheten PSO-programma, waar honderd miljoen gulden mee gemoeid is, lokt investeringen uit van Nederlandse bedrijven. Na een zwak begin loopt het PSO-programma nu goed, heeft Pronk geconstateerd.

Op Economische Zaken is het plan ontstaan om het PSO-programma uit te breiden tot alle opkomende markten. Bij het Programma Samenwerking Opkomende Markten (PSOM) worden dan bijvoorbeeld landen als China, Indonesië, Zuid-Afrika en India betrokken. Voor het PSOM moet Pronk een veelvoud van de honderd miljoen gulden ter beschikking stellen die door Economische Zaken in de PSO wordt gestoken.

Ook denkt Pronk erover om het bedrijfsleven tegemoet te komen door het slecht lopende ORET deels te vervangen door Lage Concessionele Leningen (LCC's): zachte leningen aan bedrijven voor import en export.

Op ambtelijk niveau is het overleg tussen Ontwikkelingssamenwerking en Economische Zaken over het Programma Samenwerking Opkomende Markten (PSOM) in het slop geraakt. Op Economische Zaken wordt gezegd dat de ambtenaren van Pronk, die gewend is de teugels strak in handen te houden, wachten op het verlossende woord van hun minister.

Tijdens het eerstkomende zogeheten Savelberg-overleg, begin juni, moeten door Pronk en minister Wijers van Economische Zaken knopen worden doorgehakt. Aan dat overleg, genoemd naar een restaurant in Voorburg, nemen de vijf ministers deel die bij de herijking van het buitenlands beleid zijn betrokken: Pronk, Wijers, Van Mierlo, Zalm en Voorhoeve.

Het doel van de herijking was om ministeries op buitenlands terrein meer te laten samenwerken. Organisatorisch is de herijking geslaagd, maar in de praktijk blijkt dat veel ambtenaren moeite hebben met deze 'ontschotting'. Pronk zou er, aldus Economische Zaken, een impuls aan kunnen geven.

Meer over