Extra editie kwam niet in de bus

Voor de Volkskrant en een aantal andere kranten was het overlijden van de vroegere vorstin, prinses Juliana, aanleiding om een extra editie uit te brengen, die nog in het weekeinde van de persen rolde....

Wat echter niet duidelijk werd voor veel lezers, was dat de extra editie, in tegenstelling tot de gewone krant, niet bij de abonnees in de bus werd gedaan. De krant werd in de nacht van zaterdag op zondag, of in de vroege uren van de zondag door het land verspreid. Uiteindelijk werden 128 duizend exemplaren verdeeld over 1200 verkooppunten van de krant. Daarbij koos de uitgever voor verspreiding via de gewone winkels, stations en tankstations die normaal de krant los verkopen en die op zondag open zijn. De acht pagina's van de extra editie werden op verzoek van de hoofdredactie gratis verspreid.

Het uitbrengen van de extra krant was een prestatie van formaat waaraan alle geledingen van het bedrijf een bijdrage leverden, van redactie tot drukkerij en van titelmanagement tot distributiebedrijf. Volgens een voorzichtige schatting van de uitgever hebben ongeveer 150 vrouwen en mannen hun zaterdag opgeofferd om de extra krant uit te kunnen brengen.

Toch leidde de speciale editie tot ongenoegen bij vaste abonnees van de krant. Een aantal van hen heeft zaterdag en zondag vergeefs de brievenbus in de gaten gehouden: wat er ook kwam, geen krant. 'Erg slordig van u om bij het uitbrengen niet in de eerste plaats te denken aan de trouwe abonnees', moppert een lezer. Een ander vindt dat de krant 'op kosten van de abonnees goede sier maakt' met een gratis uitgave.

Het zijn klachten die nog in het weekeinde bij de redactie binnenkwamen. Andere lezers beklaagden zich dat de gratis uitgave nergens was te krijgen. 'Heeft u alleen de Randstad of groot-Amsterdam bediend', was een vraag. En: 'In Groningen was hij nergens te krijgen.'

Het zijn terechte vragen, maar ze snijden niet allemaal evenveel hout. De krant is inderdaad niet bij alle abonnees in de bus geduwd in het weekeinde. Dat kan ook niet, omdat het gewone bezorgapparaat daartoe niet kan worden ingezet. Het is fysiek onmogelijk een extra krant op zondag bij elke abonnee te bezorgen. Bovendien zijn er maar 128 duizend exemplaren gedrukt.

Om te voorkomen dat de gewone abonnees zich bekocht voelen, is zondag wel besloten een geactualiseerde versie van de gehele extra editie in de maandagkrant op te nemen. Niemand van de vaste abonnees is dus tekort gekomen. Eerder het tegendeel.

De verkrijgbaarheid van de gratis editie is ween probleem. Vast staat dat de krant over het hele land is verdeeld. In Groningen, om die klager te beantwoorden, was de krant op acht plaatsen af te halen, waaronder het station. Ook in Maastricht werden op acht plaatsen telkens 100 exemplaren neergelegd, terwijl in Middelburg zes keer 100 stuks werden verspreid. Wie dus later op de dag langs een tankstation kwam, of op een groot station, had kans dat de krant al weg was. Bovendien is het mijns inziens niet echt handig op een druk station als Utrecht-Centraal of Amsterdam-Centraal evenveel kranten neer te leggen als op een relatief rustig station.

Bij alle euforie op de krant over de geslaagde uitgave, blijven enkele journalistieke vragen onbeantwoord. De Juliana-krant was de tweede extra editie die de Volkskrant uitbracht: de eerste was bij het uitbreken van de Golfoorlog.

Voor het voorzienbare overlijden van koninklijke personen heeft de redactie een draaiboek. Necrologieen interviews kunnen vaak vooraf worden gemaakt en gehouden. Daarom kon de Juliana-krant in een luttel aantal uren tot stand komen. De extra editie voor de Golfoorlog kostte vier dagen voorbereiding.

Maar wat doet de krant als zich een tweede elf september voordoet op zaterdagochtend? Of een aanslag als in Madrid? Of de arrestatie dan wel liquidatie van Osama bin Laden? Daarvoor ligt geen draaiboek klaar, terwijl de actuele nieuwsaanleiding minstens zo groot is als, zo niet groter is dan het overlijden van de hoogbejaarde prinses Juliana.

Meer over