Explosies en chaos bij veldslag in Kiev

 Oekraïense ordetroepen zijn dinsdagavond met geweld het Onafhankelijkheidsplein in Kiev gaan ontruimen, met inzet van waterkanonnen en rubberkogels. Demonstranten antwoordden met brandbommen. De situatie was er chaotisch: explosies vonden plaats, waterkanonnen werden ingezet en grote vuren brandden midden op het plein. Er vielen eerder al dertien doden en meer dan vierhonderd gewonden, het ernstigste geweld in drie maanden van protesten.

VAN ONZE CORRESPONDENT OLAF KOENS

MOSKOU/KIEV - De autoriteiten lieten weten 'genoodzaakt' te zijn 'desnoods met grof geweld de orde te herstellen'. Maar na het aanvankelijk mislukken van het leegvegen van het plein liet president Janoekovitsj via een parlementariër uit zijn kamp weten dat hij niet uit was op een gewelddadige ontruiming. Die vond ondertussen toch plaats.

Oppositieleider Vitali Klitsjko deed een beroep op het Westen om in te grijpen. Democratische landen mogen niet toekijken 'hoe een bloedige dictator zijn volk doodt', zei hij. Klitsjko kwam dinsdagavond laat bij president Janoekovitsj voor overleg, zo meldde een woordvoerder van de oud-bokser.

Overdag kwamen dertien mensen om het leven: zes agenten en zeven burgers. Ook vielen er meer dan driehonderd gewonden. De meeste demonstranten die dinsdag omkwamen, werden in het hoofd geraakt door politiekogels. Een agent is in zijn nek geschoten door een activist.

Na die gevechten stelden de autoriteiten een ultimatum: om zes uur 's avonds moest het Onafhankelijkheidsplein leeg zijn. Maar de demonstranten dachten er niet aan. Toespraken, afwisselend in het Russisch en het Oekraïens, werden met gezang en de collectieve uitroep 'Leve de Oekraïne' begeleid. Een van de activisten riep mensen op 'autobanden naar het plein te brengen, zodat ze blijven branden en ze (de ordetroepen, red.) er niet doorheen kunnen komen'. Een ander wilde dat er meer mensen naar het plein zouden komen. 'Sta op Oekraïne, sta op Kiev. Allemaal naar het plein. Leve Oekraine!'

Maar de komst van meer demonstranten werd bemoeilijkt doordat alle wegen naar Kiev en alle metrostations van de stad dinsdagavond dichtgingen. In een straal van 30 kilometer om de hoofdstad sloten de ordetroepen de verkeersaders af.

De bevolking kon de ontwikkelingen in de hoofdstad niet op televisie volgen. De officiële kanalen lieten geen beelden zien, terwijl een tv-kanaal van de oppositie uit de lucht werd gehaald. Maar via internet zorgden de demonstranten toch voor verspreiding van de gebeurtenissen via livestreams. De onrust verspreidde zich ook naar andere delen van het land, vooral naar het westen: in de stad Ivanovo-Frankivsk bestormden demonstranten met succes het kantoor van de veiligheidsdienst SBOE en ook in Lvov braken rellen uit.

Het parlement van de Krim, waar overwegend etnische Russen wonen, riep Janoekovitsj op 'buitengewone maatregelen' te nemen om de orde te herstellen. Volgens deze regionale volksvertegenwoordigers in het zuiden is er sprake van een burgeroorlog. Zij staan achter Janoekovitsj.

Zijn voornaamste criticus, oppositieleider Klitsjko, verweet de president de escalatie van dinsdag. Hij zou opzettelijk de betogers hebben laten provoceren. Daardoor had hij een voorwendsel om het Onafhankelijkheidsplein met geweld te ontruimen, aldus Klitsjko. Het plein is al sinds november het centrum van protest tegen Janoekovitsj.

Ook volgens het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken loopt de situatie uit de hand. In ongekend harde taal is de huidige situatie op de website van het ministerie 'het directe resultaat van Europese instellingen en westerse politici die hun ogen hebben gesloten voor de toenemende agressie van radicale krachten'.

undefined

Meer over