Examen-enquête: jullie mening over school

De website www.examenbundel.nl heeft een enquête uitgevoerd onder ruim tweeduizend scholieren van vmbo, havo en vwo. Zij geven hun mening over onderwijs, school, leraren en uiteraard het examen. Lees hier elke dag een deel van de uitkomst....

De toekomst vol vertrouwen tegemoet

De Europese Grondwet naar de haaien of niet, de eindexamenkandidaten zien de toekomst met vertrouwen tegemoet. Bijna tweederde van de ondervraagde scholieren maakt zich geen zorgen maakt over de economie: die trekt wel weer aan. Bijna een kwart is juist wel pessimistisch, en verwacht dat de problemen structureel zijn, eenvijfde van de leerlingen interesseert het niet.

Ook over integratie hebben ze geen slapeloze nachten: bijna de helft verwacht dat het wel goed komt met de integratie, en eenvijfde verwacht dat niet, maar vindt dat niet erg: ‘We kunnen prima naast elkaar leven’. Ruim een kwart ziet het wel somber in: ‘Nederland wordt steeds minder leefbaar.’

Op persoonlijk terrein zet dit positivisme zich door: een duidelijke meerderheid zegt niet bang te zijn voor werkloosheid, vindt het belangrijk zelf geld te verdienen in plaats van afhankelijk te zijn van ouders of partner, en doet liever rotwerk dan bijstand te ontvangen.

Is er dan niets negatiefs? Jawel: driekwart van de respondenten verwacht dat studeren onbetaalbaar aan het worden is.

Diploma? Een kwestie van alleen nog even ophalen

Nu het einde van de examens nadert, wordt het tijd knopen door te hakken over de toekomst. Tenminste, als je geslaagd bent. Bijna 90 procent van de scholieren maakt zich geen zorgen. 28 Procent is er zeker van: dat diploma hoeft alleen nog maar te worden opgehaald, 60 procent denkt waarschijnlijk te zijn geslaagd, 12 procent verwacht een herexamen. Drie respondenten plannen niets voor volgend jaar: die zitten gewoon weer in de klas. Na de zomer gaat 81 procent een vervolgopleiding volgen, 6 procent kiest voor werk, en evenveel voor reizen, 3procent heeft nog geen idee.

Scholieren vinden examen een goede afsluiting

Kwelling of niet, de meeste scholieren geloven in het nut van het Centraal Schriftelijk Eindexamen. Van de scholieren uit de hoogste klassen van vmbo, havo en vwo geeft 57 procent aan het centraal schriftelijk nodig te vinden om de middelbare school goed af te sluiten. 43 Procent zou het door de scholen gemaakte en afgenomen schoolexamen voldoende vinden. Volgens ruim de helft (51 procent) is landelijk examen doen een goede manier om te bepalen wat het niveau is van een leerling. Bijna iedereen (93 procent) wil na het voortgezet onderwijs verder leren, een minderheid van 7 procent kiest voor iets anders.

Spieken? Nee, nooit aan gedacht

De eindexamenkandidaten van dit jaar zijn engeltjes. Spieken doen ze niet, ze hebben er van tevoren niet eens over nagedacht. Afkijken, wat is dat eigenlijk? Liefst 93 procent van de leerlingen zegt ‘nooit’ te spieken, 6 procent geeft toe het ‘soms’ te proberen, en 0 procent (in totaal 9 van de 2229 respondenten) antwoordt ‘vaak’. Uit dezelfde peiling blijkt dat één procent van de eindexamenkandidaten denkt het niet te zullen halen. Een kwart twijfelt over de kansen en liefst 72 procent denkt in een keer te gaan slagen. Dan hoef je natuurlijk ook niet af te kijken.

Het examen tot nu toe? Goed te doen

De examenmakers van het Cito hebben het niveau weer adequaat bepaald. Een grote meerderheid (65 procent) vindt het examen tot nu toe ‘goed te doen’. Ruim een kwart van de respondenten vindt het ‘erg moeilijk’, en maar 6 procent vindt het makkelijk. Volgens de helft van de kandidaten is het niveau van de vragen zoals ze hadden verwacht, een kwart vindt het moeilijker dan gedacht. Eenderde geeft toe een zes mooi genoeg te vinden op zijn lijst. Daar leren ze voor, meer hoeft niet. Tweederde doet zijn best voor zo hoog mogelijke cijfers, hittegolf of niet.

Hoezo opwindend? Het gaat gewoon over roken

Hoe zat dat nou met dat vwo-examen Nederlands, vraagt Sjaak Visser uit Middelburg zich in een mail aan www.volkskrant.nl/mijnexamen af. Dat zou toch zo’n stof doen opwaaien, had het Cito voorspeld? ‘Ik ben benieuwd wat jullie daar nou mee bedoelden.’

Cito gebeld. Het ging om de eerste tekst, die ‘bij eerste lezing een pleidooi voor het roken lijkt, wat in onze tijd een controversieel onderwerp is’, aldus Alex van de Kerkhof van het Cito.

Meer onrust ontstond door het havo-examen economie, waarin werd gesuggereerd dat het EU-landbouwbeleid de landbouw in ontwikkelingslanden de nek omdraait. CDA-Kamerlid Atsma was daar erg boos over.

Leerlingen halen hun diploma vooral voor zichzelf

Leerlingen zijn goed gemotiveerd om hun opleiding met een papiertje af te sluiten. Meer dan driekwart van de leerlingen zegt naar school te gaan om er met een diploma vandaan te komen. Natuurlijk bestaat er ook zoiets als leerplicht, maar toch kiest maar 5procent van de respondenten voor de optie ‘omdat het moet’.

Ruim een op de tien antwoordt naar school te gaan omdat hij of zij daar ‘interessante dingen leert’, en 6 procent om er vrienden en vriendinnen te ontmoeten. Tweederde van de scholieren haalt de motivatie vooral uit zichzelf, zeggen ze in de enquête.

Examenjaar was niet om te spijbelen

Bijna eenderde van de eindexamenkandidaten zegt het afgelopen schooljaar ten minste één keer per maand te hebben gespijbeld. Van hen zegt bijna de helft ongeveer een keer per week of vaker van een les te zijn weggebleven.

28 Procent van de eindexamenkandidaten zegt het afgelopen jaar helemaal geen les te hebben gespijbeld, en bijna de helft van de scholieren verzuimde dit jaar ‘hooguit één of twee keer‘ ongeoorloofd.

Op de vraag of ze vakken in hun pakket zien die ze overbodig vinden, antwoordt bijna 60 procent ontkennend. Ruim een op de tien vindt Nederlands overbodig, en een op de twintig denkt wiskunde en geschiedenis best te kunnen missen.

Leraar moet veel weten en goed kunnen uitleggen

De meeste leerlingen zien de leraar nog steeds het liefst als iemand die heel veel weet en de stof goed kan uitleggen. Bijna de helft van de eindexamenkandidaten kiest voor die omschrijving van ‘een goede leraar’.

Van de respondenten kiest 39 procent voor een leraar die vooral in staat is te stimuleren en te motiveren. Oog hebben voor problemen van scholieren en een voorbeeld vormen, worden van minder groot belang geacht.

De meeste leerlingen vermoeden dat de gemiddelde leraar weinig sjoege heeft van wat scholieren belangrijk vinden: 62 procent van de respondenten is het absoluut oneens met de stelling: ‘De meeste van mijn leraren weten wat hun leerlingen bezighoudt.’

Toch verwachten ze van diezelfde docenten nog heel wat zinnigs te hebben opgestoken. Op de stelling: ‘Ik heb op school dingen geleerd die ik goed kan toepassen in de maatschappij’, reageert ruim driekwart met een duidelijk ja.