Ex-VN-topman Perez de Cuellar wil Peru redden

De vroegere secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Javier Perez de Cuellar, staat op het punt terug te keren naar Lima....

THE NEW YORK TIMES

The New York Times

PARIJS

Perez doet dat op verzoek van een groeiend aantal aanhangers, die van mening zijn dat hij als enige kan voorkomen dat president Alberto Fujimori volgend jaar april voor een tweede vijfjarige termijn wordt gekozen.

'Ik ben 74 jaar en leid een gemakkelijk leventje. Ik kan in Parijs blijven. Maar ik maak me grote zorgen over de situatie in Peru. Het land gaat verloren als er niets wordt ondernomen. Vergeef me als ik iets persoonlijk zeg, maar ik denk dat het mijn plicht is', zegt Perez in zijn elegante appartement op de linkeroever van de Seine.

Als een van zijn plichten noemt hij het herstellen van de democratie in Peru. President Fujimori stelde op 5 april 1992 het parlement buiten werking en sloot de rechtbanken. Ook veranderde hij de grondwet, zodat hij zich kandidaat kan stellen voor een tweede termijn.

Perez zegt dolgraag iets te willen doen aan de chronische armoede in zijn geboorteland. 'Ik doe dit bijna om sentimentele redenen, omdat ik er niet tegen kan dat er in mijn geboorteland zo veel ellende is.'

De zacht sprekende Perez, die met gemak van Spaans overschakelt op Frans, om daar weer enkele Engelse woorden tussen te voegen, is meer een carrière-diplomaat dan een gewiekst politicus. Hij lijkt zich beter thuis te voelen in grote westerse hoofdsteden dan in DerdeWereldlanden.

Toen hij in 1991 wegging bij de VN, vestigde hij zich in Parijs en niet in Lima. Van de laatste vijftig jaar heeft hij er slechts negen in Peru doorgebracht. Volgens Fujimori kan hij niets van Peru weten. Perez: 'Ik heb als diplomaat veertig jaar voor Peru gewerkt, en hij maar vier jaar.'

Perez krijgt te maken met een keiharde straatvechter. Fujimori bleek in 1992 in de eerste ronde opgewassen tegen de wereldberoemde schrijver Mario Vargas Llosa. Vervolgens versloeg hij Vargas Llosa in de tweede ronde, na een campagne vol gemene streken en met een racistische ondertoon.

'Ik zal niet toestaan dat hij me verlaagt tot zijn niveau. Het is niet mijn gewoonte mensen te beledigen', aldus Perez. Hij geeft toe dat Fujimori erin is geslaagd de inflatie te verminderen, is begonnen met de modernisering van de economie en de maoïstische guerrillabeweging Lichtend Pad zware klappen heeft toegediend.

Maar Perez zegt dat er ondanks de groei van de economie geen nieuwe banen bij komen en dat de armoede niet afneemt. Bovendien staat de regering volgens hem toe dat het leger op grote schaal inbreuk maakt op de mensenrechten.

'Als er elke keer als de regering verandert een revolutie plaatsgrijpt, zal het land er nooit op vooruitgaan. Peru heeft behoefte aan een langdurige periode van stabiliteit.'

Perez vraagt zich af of Fujimori daar zorg voor kan dragen, omdat hij waarschijnlijk geen meerderheid in het parlement krijgt. 'Hij zal in dezelfde positie verkeren als op 5 april 1992. En aangezien hij niet in staat is tot onderhandelen met politieke partijen, zal hij simpelweg het parlement weer ontbinden.'

Perez de Cuellar gaat als onafhankelijk kandidaat de verkiezingen in. Na zijn verkiezing wil hij een coalitie-regering vormen. Vargas Llosa was ook een onafhankelijke kandidaat, maar Perez zegt van zijn mislukking te hebben geleerd. 'Politiek gezien ben ik anti-Fujimori, wat betreft campagne voeren zal ik anti-Vargas Llosa zijn. Ik kan niet praten over menselijk leed en vervolgens vijf miljoen dollar uitgeven aan propaganda. Ik zal de provincies bezoeken, maar niet op een paard de Anders over trekken. Omdat ik oud ben kan ik eerlijk zijn.'

Meer over