Ex-SU-speelsters oppermachtig

Vorig week vrijdag eindigde in Rheden het NK bij de vrouwen. Al zou men evengoed kunnen zeggen dat het toernooi een dag eerder al voorbij was....

Tsjoeb scoorde liefst 17 punten uit 9 partijen en bleef daarmee haar voormalige landgenote Nina Hoekman-Jankovskaja (Vorden), de enige deelneemster die nìet van Tsjoeb verloor, drie volle punten vóór. Derde werd de Wit-Russische, maar voor het Limburgse Roderland uitkomende Olga Kamysjleeva, die 13 punten scoorde.

En pas dan, op de vierde plaats, treffen we Karen van Lith (12 uit 9) aan. De elfvoudige Nederlandse kampioene, die sinds haar gedenkwaardige, met het kleinst mogelijke verschil verloren WK-match tegen Goloebjeva (oktober 1996) niet meer in wedstrijden van niveau was uitgekomen (Van Lith trouwde en werd moeder), speelde beslist geen slecht toernooi. Maar het gebrek aan wedstrijdritme deed zich voelen, en de grote vorm van de periode 1995-1996 ontbrak.

Mogelijk kan Van Lith troost putten uit de gedachte dat zij in elk geval Vitalia Doemesj, de (oorspronkelijk uit Letland afkomstige) kampioene van 1997, achter zich wist te laten: Doemesj (11 uit 9) eindigde als vijfde. En Van Lith's eeuwige rivale Erna Wanders bleef zelfs op een min-score steken.

Het is vooral het optreden van Wanders dat op haast onthutsende wijze duidelijk maakt hoe drastisch het Nederlandse vrouwenkampioenschap door de deelname van al die voormalige Sovjet-damsters van karakter is veranderd. Wanders kwam in Rheden niet verder dan een score van 7 uit 9.

Overigens was Wanders desondanks nog de beste van de 'autochtone' Nederlandse deelneemsters (Van Lith even niet meegerekend). Want Alink en Poepjes (beiden 5), Quant (4) en Van Tiel (2 punten) bleken nog veel minder opgewassen tegen de voormalige Sovjet-damsters. Het zijn diezelfde (ex-) Russinnen die, naar gevreesd moet worden, met hun hoge klasseringen de deelname van Van Lith en Wanders aan het WK 1999 hebben geblokkeerd...

Hieronder twee van de acht winstpartijen die Tsjoeb zo'n overtuigende toernooizege bezorgden. Ik begin met de overwinning die zij in de derde ronde op Van Lith boekte.

Tsjoeb - Van Lith

(NK-vrouwen 1998)

1.31-26

Tsjoebs favoriete opening. In het Open Pools kampioenschap van dit jaar won zij er zelfs van oud-wereldkampioen Sjtsjogoljev mee!

1...18-23 2.36-31 12-18 3.41-36 7-12 4.46-41 1-7 5.31-27 19-24!?

Maar hiermee had Tsjoeb nog niet eerder kennisgemaakt, wat goed af te lezen zal zijn aan haar 11e zet...

6.33-28 24-29(!) 7.28x19 14x23 8.27-21 16x27 9.32x21 10-14 10.35-30

Ambitieus, ofschoon niet noodzakelijkerwijs te hoog gegrepen.

10...20-25 11.40-35(?) 29x40 12.45x34

Maar deze botte afruil van de vijandelijke voorpost is natuurlijk niet de bedoeling van het witte openingsspel, dat immers op constructief omsingelen gericht dient te zijn.

12...5-10 13.21-16 15-20 14.39-33 13-19 15.34-29 25x34 16.29x40 20-24 17.44-39 9-13 18.40-34 4-9 19.49-44 10-15 20.34-30 18-22 21.38-32 12-18 22.42-38 7-12 23.16x7 2x11 24.47-42 22-27(?)

Met deze onnodige terugtocht doet Van Lith haar voordeel eigenhandig teniet. Na de opstoot 22-28x28!, die al enige tijd in aanmerking kwam, had zwart uitstekend gestaan.

25.32x21 23-28 26.33x22 18x16 27.39-33 13-18 28.37-32 9-13 29.41-37 3-9

Beter lijkt 29...18-23 gevolgd door 30...12-18, 31...8-12 en 32...3-8.

30.44-39

Zie diagram 1

30...17-21 31.26x17 12x21

Haast ongemerkt is zwart moeilijk(er) komen te staan. Inderdaad was 30...18-23(?) 31.37-31! (verhindert 31...13-18?? door 32.26-21 +) nog slechter geweest. Maar 31...11x22 verdiende wellicht de voorkeur.

32.33-28! 21-26 33.32-27! 18-22

Een vergeefse poging om een gesloten klassiek afspel, waarin zowel de tempiverhoudingen als het achtergebleven stuk op 15 in zwarts nadeel werken, uit de weg te gaan.

34.28x17 11x31 35.36x27 13-18 36.39-33 6-11 37.33-28 8-12 38.38-32 11-17 39.37-31 26x37 40.42x31

Op weg naar het randveld 26, al zal aan een zet met de schijven 42 of 43 evenmin veel mankeren.

40...17-21?

Na deze laatste, beslissende fout forceert wit zelfs schijf- en partijwinst. Zwart had tot elke prijs 40...18-23 en onder omstandigheden 15-20 moeten doen.

41.28-22! 18-23 42.31-26 23-28 43.26x8 28x37 44.8-3 37-41 45.48-42(!) 16-21 46.27x16 41-46 47.42-37(!)

Zwart geeft het op.

Twee dagen later rekende Tsjoeb op hardhandige wijze met een andere titelgegadigde af.

Tsjoeb - Kamysjleeva

(NK-vrouwen 1998)

1.32-28 20-25 2.37-32 15-20 3.41-37 10-15 4.46-41 5-10 5.31-27 19-23 6.28x19 14x23 7.33-28 9-14 8.28x19 14x23 9.39-33 10-14 10.44-39 13-19 11.36-31 4-9 12.49-44 8-13 13.33-28 17-21?

Deze 'oversteek' van 17 naar 26, bekend van de partij Korchov - Andreiko 1972, is onder deze omstandigheden absoluut fout.

14.41-36 21-26 15.39-33 2-8 16.47-41!!

De weerlegging. Door, ook al is het met behulp van een schijnbaar onooglijke tempozet, 16...12-17?? te blijven verhinderen (17.34-30 +), dwingt wit een keuze tussen 16...23-29 enz. en het strategisch nauwelijks minder rampzalige 16...20-24 17.34-29! enz. af.

Tsjoeb kende de tekstzet doordat zij er vorig jaar in een competitiepartij tegen Teun van der Krol (Damlust/Gouda) zèlf het slachtoffer van werd!

16...23-29 17.34x23 18x29 18.33x24 20x29 19.44-39 14-20 20.50-44 9-14(?)

Taaier is 20...19-24 21.39-33 13-19 22.44-39 8-13, zoals in maart 1990 gespeeld werd in de 'stampartij' tussen Alblasserdammer Siem Boer, de geestelijke vader van 16.47-41, en Rob van Eijk.

21.35-30! 25x34 22.39x30

Ook het temporiserende 21.39-33 was goed geweest (bijvoorbeeld 21...3-9 22.33x24 20x29 23.43-39! 14-20 24.48-43! 9-14 25.39-33! enz.), maar de ruil naar 30 blijkt nog efficiënter.

22...20-25 23.44-39 25x34 24.39x30 15-20 25.43-39! 3-9 26.30-25 19-24

De afwikkeling 26...29-34, 27...19-23 en 28...9-14 enz. laat zwart een kansloos afspel.

27.39-33 13-19 28.48-43 12-18 29.43-39 18-23 30.40-35 8-13

Zie diagram 2

Kamysjleeva speculeert nog op 31.35-30? 24x35 32.33x15, waarop zwart over 32...35-40!, 33...23-29, 34...16-21, 35...7-12 en 36...13x44 zou hebben beschikt. Maar Tsjoeb overhaast zich niet:

31.28-22!

Met deze krachtzet breekt wit het laatste restje verzet.

31...29-34 32.39x30 23-29 33.33-28 7-12 34.27-21 16x18 35.28-23 19x28 36.30x17 11x22 37.32x12

Zwart geeft het op.

Meer over