Ex-minister Spanje veroordeeld tot tien jaar cel

De Spaanse ex-minister van Binnenlandse Zaken José Barrionuevo is tot tien jaar gevangenisstraf veroordeeld. Zijn voormalige staatssecretaris van Veiligheidszaken Vera kreeg dezelfde straf opgelegd door het Hooggerechtshof, die beiden schuldig heeft bevonden aan illegale detentie en het misbruiken van staatsfondsen....

Van onze correspondent

Cees Zoon

MADRID

Het is het eerste vonnis in de reeks processen tegen de GAL, de doodseskaders die begin jaren tachtig 28 al dan niet vermeende ETA-leden hebben vermoord. Het Hooggerechtshof acht bewezen dat Barrionuevo en Vera in laatste instantie verantwoordelijk waren voor de ontvoering van de Baskische zakenman Marey in 1983. Hoewel de ontvoerders al snel doorhadden dat zij de verkeerde man hadden gekidnapt, hielden zij hem tien dagen lang vast.

Barrionuevo en Vera kunnen nog in beroep gaan bij het Constitutioneel Hof. Zij hebben aangekondigd in geen geval een gratieverzoek te zullen indienen omdat dit naar hun mening gelijk staat aan een schuldbekentenis. De twee hebben altijd volgehouden niets met de zaak te maken te hebben. Het is de eerste keer sinds het herstel van de democratie in Spanje in 1975 dat een ex-minister de gevangenis in moet.

De 56-jarige socialist Barrionuevo was van 1982 tot 1988 minister in de regering van Felipe Gonzalez. Hij is nog altijd parlementslid voor de socialisten, maar hij zal zijn zetel moeten opgeven. Het Hooggrechtshof heeft hem en Vera verboden de komende twaalf jaar welke publieke functie dan ook te bekleden.

Behalve Barrionuevo en Vera is ook Julian Sancristobal, de voormalige gouverneur van de Baskische provincie Vizcaya, tot tien jaar veroordeeld. Hij heeft tijdens het proces zijn betrokkenheid toegegeven en verklaard dat hij handelde op orders van bovenaf. Negen oud-politiemensen, die de ontvoering uitvoerden, kregen straffen van twee tot negen jaar. De veroordeelden moeten samen het slachtoffer van de ontvoering een bedrag van vier ton betalen.

Het eerste GAL-proces, dat jaren heeft geduurd, is het meest omstreden proces in de recente geschiedenis van Spanje. In de optiek van de socialistische partij vormt het een onderdeel van een complot om oud-premier Gonzalez en diens partij politiek kapot te maken. Zij wijzen erop dat ook onder Gonzalez' voorgangers en tijdens de dictatuur van generaal Franco de overheid clandestiene acties tegen de ETA uitvoerde. Die zijn echter nooit door een rechter uitgezocht, laat staan dat er iemand voor is veroordeeld.

De socialisten menen dat de veroordeling van Barrionuevo en Vera tot stand is gekomen onder sterke druk van de rechtse regering-Aznar. Vice-premier Cascos verklaarde vorig jaar dat de justitie de plicht heeft de twee te veroordelen, omdat de publieke opinie dit ook al had gedaan. Mocht het Hooggerechtshof de publieke opnie negeren, dan zou de Spaanse justitie een ernstig gezichtsverlies lijden, aldus Cascos.

Vorige week ontstond nieuwe commotie toe de krant El Pais berichtte dat de twee socialisten tot dertien jaar zouden zijn veroordeeld. Die informatie zou afkomstig zijn geweest van een van de elf rechters van het Hooggerechtshof. Die zijn inmiddels allen verhoord, maar degene die gelekt heeft naar de pers is niet gevonden.

Hoewel het vonnis toen nog niet eens op schrift stond (en achteraf blijkt dat de informatie niet klopte) leverde de hele politieke wereld in Spanje er commentaar op. Een aantal partijen riep Gonzalez op de consequenties uit de veroordeling te trekken en zich voorgoed uit de politiek terug te trekken. Volgens de ex-premier is er sprake van een politieke jacht op zijn persoon. Hij vroeg zijn tegenstanders zich volledig op hem te richten en zijn voormalige medewerkers buiten schot te laten.

Meer over