Evenwichtig

DE VVD ligt nog dwars over de bezuinigingen op Defensie, maar overigens zijn de paarse fracties op hoofdlijnen akkoord gegaan met het financiële compromis dat hen is voorgelegd....

Bolkestein op zijn beurt heeft moeten aanvaarden dat er, zoals de PvdA wilde, de komende jaren veel meer geïnvesteerd mag worden in nieuw beleid dan de liberalen in hun verkiezingsprogram bepleitten. D66 ten slotte haalde niet alleen de groei van het zorgbudget binnen, waaraan partijleider Borst haar lot verbonden had, maar kwam ook met het voorstel dat een compromis tussen PvdA en VVD mogelijk maakte.

Het financiële kader van Paars II maakt een solide en evenwichtige indruk. De bezuinigingen zijn fors, maar bij benadering niet zo ingrijpend als de afgelopen jaren. Het financieringstekort daalt voldoende en zal als de gunstige economische conjunctuur aanhoudt in 2002 niet hoger zijn dan een half procent. Ook voor de lastenverlichting die in het paarse belastingplan is ingebakken, is voldoende ruimte.

Wel zijn er twijfels mogelijk bij het realiteitsgehalte van een deel van het bezuinigingsplan en bij de optimistische veronderstelling dat het nieuwe beleid deels uit 'extra aardgasbaten' kan worden betaald. Deze risico's zijn echter beperkt en kunnen gemakkelijk worden opgevangen als een aantal departementen - net als de afgelopen jaren - geld overhoudt.

Paars heeft de afgelopen weken met miljarden geschoven. Maar voor de uitstraling van het nieuwe kabinet zullen andere politieke beslissingen de doorslag geven. Je kunt - zoals Paars heeft aangekondigd - wel een stevig integratieoffensief onder allochtonen willen, maar dan moeten de middelen daarvoor wél beschikbaar zijn. Of aan deze (en vele andere) beleidsprioriteiten recht wordt gedaan, zal pas duidelijk zijn als de inhoud van het hele regeerakkoord bekend wordt gemaakt.

Toch kan er nu al een belangrijke conclusie worden getrokken. De eerste jaren zullen, zoals de PvdA dat wenste, vooral in het teken staan van investeringen in nieuw beleid. In de laatste jaren zal vooral de belastinghervorming alle aandacht gaan opeisen. Paars II lijkt daarmee, anders dan zijn voorganger, een regeerakkoord te schrijven waaraan de volle vier jaar moet worden gewerkt. Dat getuigt van ambitie en kan, zo lang alle partijen aan die belastinghervorming blijven hechten, ook als een investering in de stabiliteit van het kabinet worden beschouwd.

Meer over