Even twintig jaar uitzitten: een 'kleine politieke ijstijd'

Nu hij al langer in Italië woont, ziet Martin Simek dat Berlusconi's manier van doen een voorbode is van wat Nederland te wachten staat, zegt hij in Elsevier. 'Mensen worden steeds meer grote kinderen, die geen verantwoordelijkheid willen en iemand zoeken die alles voor ze oplost. (...) De meerderheid wil alles delegeren aan een vaderfiguur. Misschien is het hier wel Wilders die dat moet doen.'

Een illusie, blijkt ook uit een tafelgesprek met vijf hoogleraren in De Groene Amsterdammer. 'Politiek wordt ten onrechte gezien als een oplossingsmachine', aldus politicoloog Herman van Gunsteren. 'Veel ellende is niet op te lossen, hooguit een beetje te spreiden of te verminderen. Dat moeten politici denk ik ook uitdragen.'


Het kapitaal van Wilders bestaat uit constant zeggen dat iets niet deugt, stelt historicus Henk te Velde. 'Op het moment dat hij daarmee ophoudt, is hij zijn kiezers kwijt. Dus lijkt me onwaarschijnlijk dat dit kabinet de oplossing voor het onbehagen gaat brengen. Het is wishful thinking van de andere partijen dat ze hem in zijn gedoogrol kunnen inpakken.'


Stilzitten en binnen blijven, zou het advies kunnen luiden van socioloog Gabriël van den Brink. In Vrij Nederland beziet hij de onvermijdelijke opkomst van Wilders, die slechts exponent is van een cyclus die ongeveer dertig jaar duurt. De jaren zestig boden dynamiek en vrijheid, nu zitten we in 'een periode van selectie, van inkrimpende ruimte'. Weinig aan te doen: 'Het is net als de seizoenen: in de zomer is het tien graden warmer dan in de winter. We gaan nu een kleine politieke ijstijd tegemoet. En dat is over twintig jaar weer over.'


Van vrouwen hoeven we het ook niet per se te verwachten, blijkens een lijst in HP/De Tijd van 'mislukte ministers'. In de opsomming prijken - te midden van veel mannen - Eegje Schoo, Ella Vogelaar, Maria van der Hoeven, Eveline Herfkens, Jacqueline Cramer en Tineke Netelenbos.


Geen haar beter dan de brekebenen onder het mannengebroed: 'Kijk naar de regeercarrières van Neelie Kroes en Annemarie Jorritsma, en het blijkt onmogelijk om de vinger te leggen op specifiek vrouwelijke kwaliteiten die het verschil maakten. Ze deden gewoon goed wat je als minister of staatssecretaris goed móét doen. Harde beslissingen nemen, incasseren, op stellige toon niets inhoudelijks zeggen als de situatie daar om vroeg.'


Wat vrouwen ook blijken te kunnen, is grappig zijn. 'Comédiennes worden steeds brutaler', signaleert Elsevier. Waar ze het op het toneel op Bridget Jones-achtige wijze vooral hadden over 'hun gewicht en hun cellulitis, over maandverband met vleugels waarop je kunt wegvliegen en over mannen', vuren zij nu 'direct en confronterend morele vragen' af op het publiek. 'Sanne Wallis de Vries, Sara Kroos, Carolien Borgers: allemaal hebben ze het over een wereld die groter is dan die van damesscheermesjes, gewicht, onmogelijke bh's en kinderen alleen.'


Meer over