Euthanasie steeds beter geregeld

Euthanasie is in ziekenhuizen en verpleeghuizen beter geregeld dan andere medische beslissingen rond het levenseinde, zoals besluiten om niet te behandelen, het intensiveren van pijnbestrijding of het afzien van reanimatie....

Haverkate vroeg de instellingen naar hun beleid bij medische beslissingen rond het levenseinde. Artsen vroeg zij naar hun ervaringen met de richtlijnen daarvoor. Zij concludeert dat het aantal ziekenhuizen en verpleeghuizen dat zo'n richtlijn heeft, de afgelopen jaren sterk is gestegen.

Vooral verpleeghuizen zijn intensief bezig met het ontwikkelen van een eigen richtlijn voor euthanasie en hulp bij zelfdoding. In 1995 had nog 36 procent iets op papier gezet, begin 1997 was dat al 58 procent. De meeste schriftelijke richtlijnen gingen alleen over euthanasie en hulp bij zelfdoding. In een kwart van het aantal gevallen maakten ze deel uit van een richtlijn voor stervensbegeleiding.

Haverkate onderzocht ook hoe het beleid over reanimatie was geregeld. Het aantal ziekenhuizen dat had vastgelegd hoe om te gaan met een niet-reanimatieverklaring, steeg tussen 1995 en midden 1996 van 37 procent naar 60 procent. In tweederde van de richtlijnen was het uitgangspunt 'altijd reanimeren, tenzij. . .'

In bijna alle richtlijnen staat dat, indien mogelijk, de patiënt moet worden betrokken bij de besluitvorming van reanimaties die medisch zinnig zijn. In ruim eenderde werd vermeld dat wilsverklaringen in principe worden gerespecteerd. 'Bij tweederde weet je niet wat de arts zal doen', zegt Haverkate. 'Reanimatie bij wilsonbekwamen is nog niet goed geregeld.'

De meeste bestaande richtlijnen worden meegedeeld aan artsen en andere werknemers van de instellingen. Patiënten zijn meestal niet op de hoogte.

In 1995 bleek één op de drie verpleeghuizen nog euthanasie en hulp bij zelfdoding te verbieden. Tweederde gedoogt dat, of stelt strenge voorwaarden. En dat terwijl patiënten vaak niet kunnen kiezen in welk verpleeghuis ze willen worden opgenomen, aldus Haverkate.

Meer over