Eurotop zit campagne voor referendum dwars; Tegenstanders metrolijn blijven optimitisch

Voorzitter E. van Lohuizen van het referendumcomité Noord-Zuidlijn maakte zich, afgelopen maart, ongerust tijdens de uitslagenavond van het referendum over de nieuwe Amsterdamse wijk IJburg....

De Amsterdammers mogen woensdag hun oordeel vellen over de voorgenomen aanleg van de Noord-Zuidlijn, een metro tussen Amsterdam-Noord en Amsterdam-Zuid. De kans op succes voor de tegenstanders lijkt klein. 'Moeilijk, maar niet onmogelijk', oordeelt Van Lohuizen. 'Ik ben minder pessimistisch dan vlak na de uitslag van IJburg.'

Zijn optimisme, deels tegen beter weten in, baseert de voorzitter op de schaarse peilingen die laten zien dat de tegenstanders bezig zijn aan een inhaalslag. 'Onze achterstand is de afgelopen tijd gekrompen. Ook zijn de bijeenkomsten in de buurten beter bezocht dan tijdens het referendum over IJburg.'

De campagne verloopt rustig, het onderwerp lijkt niet te leven. 'We zitten met de IJburg-kater', omschrijft de voorzitter het malaisegevoel. De tegenstanders van IJburg wisten meer stemmen te krijgen dan de gemeente Amsterdam. Maar de hoge drempel, ten minste 155 duizend mensen moeten tegenstemmen om het referendum te kunnen winnen, werd eerder dit jaar niet gehaald.

Wat heeft het voor zin om te stemmen?, redeneren veel mensen. Verwerping van het voorstel van de gemeente zal toch niet lukken.

Ook de Eurotop heeft de campagne dwarsgezeten. De meeste belangstelling in Amsterdam ging de afgelopen weken uit naar de topontmoeting van Europese leiders en alle toestanden eromheen. De discussie over de metro heeft daardoor nauwelijks aandacht gekregen, zegt Van Lohuizen. Hij heeft geprobeerd de volksraadpleging te vervroegen, maar dat is niet gelukt.

Het budget voor de campagne was ook een probleem. De gemeente had tonnen om voorlichting te geven over de metro en te pleiten voor aanleg. 'Wij als referendumcomité kregen maar zestigduizend gulden van de gemeente. Helemaal eerlijk is dat niet. We hebben zo'n 90 duizend gulden uitgegeven', zegt campagneleider F. Gersteling.

De campagne is derhalve sober geweest. De laatste week zijn er spotjes op de lokale zender, AT 5. Er is veel tijd gestopt in buurtbezoeken, het verspreiden van huis-aan-huisbladen verspreiden en het plakken van affiches.

Het comité heeft er tijdens de campagne op gehamerd dat de bijna tien kilometer lange lijn een gevaar vormt voor het bestaande, fijnmazige net van bus- en tramlijnen. 'De metro is een maatje te groot voor Amsterdam', zegt Van Lohuizen. 'De nieuwe lijn voegt weinig toe aan wat we hebben, wel zullen er bus- en tramlijnen verdwijnen.'

Ook wijst de voorzitter op de gigantische investering van bijna twee miljard gulden (ongeveer 200 duizend gulden per meter) die nodig is. Weliswaar komt dat geld voor het grootste deel van het rijk, maar er zijn onvoorziene posten die de gemeente voor een verrassing kunnen plaatsen.

De gemeente zegt dat de metro een prima investering is. De stad krijgt er een snelle, bedrijfszekere verbinding bij. Het geïsoleerd liggende Amsterdam-Noord wordt prima bereikbaar per openbaar vervoer. Bovendien is het plan de lijn door te trekken naar Purmerend en Schiphol. De lijn trekt 160 duizend passagiers per dag en als hij is doorgetrokken zelfs 300 duizend.

Bijzonder is de techniek waarmee de metro wordt aangelegd. Vier van de tien kilometer, onder het centrum en De Pijp, gaat door geboorde buizen. Deze methode wordt beproefd bij de aanleg van een autotunnel bij Rotterdam. Het boren levert geen gevaar op voor de bebouwing in de stad, verzekert de gemeente.

Tegenstander Lohuizen vindt het gebruik van een nieuwe techniek onder de binnenstad ook een argument om tegen te zijn. 'Ik kan het gevaar voor de bebouwing niet goed beoordelen, maar de praktijk is vaak weerbarstiger dan de theorie.'

Meer over