Europa wil asielstroom kanaliseren

Het klimaat in Europa voor asielzoekers wordt harder. Welke invloed dat zal hebben op de aantallen mensen die hier hun toevlucht zoeken, moet worden afgewacht....

Het was Nederland dat begin dit jaar als eerste victorie kraaide. Aan de stijging van het aantal asielzoekers was, zo deelde het kabinet mee, een eind gekomen. Het aantal nieuwkomers was zelfs fors gedaald: van 43.895 in 2000 naar 32.579 in 2001 (van wie overigens maar een zeer klein deel wordt erkend). Dit was het gevolg, zei staatssecretaris Kalsbeek van Justitie, van aanscherping van het beleid.

België vormt met Nederland inmiddels een duet. Ook de Belgen verwelkomden vorig jaar veel minder asielzoekers, van ruim 42 duizend in 2000 tot 24.550 vorig jaar. Ook dit, zeggen de Belgen, was het resultaat van strenger beleid.

Gaan alle andere landen van de Europese Unie dit kunstje na de top van Sevilla herhalen? Onmogelijk, menen sommigen: ze komen tóch wel - is het niet via de ene deur, dan via de andere. Gelijk water baant de vluchtelingenstroom zich volgens hen hoe dan ook een weg.

Vluchtelingenwerk Nederland toonde zich bezorgd over de Nederlandse cijfers. Er is volgens de organisatie in Europa een 'concurrentiestrijd' gaande in het weren van asielzoekers. Nederland wint dit jaar door zijn 'strenge en afschrikwekkende beleid'.

Ook in nota bene Oostenrijk wordt gemord over de hardere aanpak in landen als Nederland en België. Daardoor komen er bij ons méér, zeggen de Oostenrijkers. Vorig jaar beleefden zij een geweldige toename van het aantal vluchtelingen, van 18 duizend in 2000, tot meer dan 30 duizend vorig jaar.

Het verschijnsel-Haider heeft kennelijk niet afschrikkend gewerkt. Sterker, sinds de regeringsdeelname van diens rechtse FP & Ouml; is het gastvrije beleid van Wenen niet strenger geworden. Pikant is dat Oostenrijk inmiddels no. 1 is op de Europese populariteitslijst. Geen ander land ontving, gemeten naar zijn inwonertal, zoveel vluchtelingen. Daarna komen Zwitserland, Zweden en België.

Bovendien wordt het besluit om te vluchten niet bepaald door de verlokkingen van het beoogde gastland, maar door het geweld en de chaos in het eigen land, zo benadrukte de VN-vluchtelingenorganisatie afgelopen week nog maar eens. De Unhcr publiceerde mondiale asielcijfers van de afgelopen tien jaar om 'het alarmistische debat over asielzoekers dat op het ogenblik woedt in sommige Europese landen te debunken'.

Volgens de Unhcr blijkt uit de cijfers dat asielzoekers vrijwel uitsluitend komen uit landen die een groot binnenlands conflict beleven.

'De statistieken', aldus Unhcr-woordvoerder Rupert Colville, 'bevatten erg weinig steun voor het idee dat in diverse Europese landen de boventoon voert: dat ze worden overspoeld door frauduleuze asielzoekers, dat de overgrote meerderheid nep is.'

Bovendien blijkt uit het Unhcr-overzicht dat Europa maar een klein deel van 's werelds asiellast torst. De grote aantallen vluchtelingen bevinden zich in Azië en Afrika, in de nabijheid van oorlogsgebieden, zoals Afghanistan.

Deze vluchtelingen zijn het afgelopen jaar ook nog eens het slachtoffer geworden van de oorlog tegen het terrorisme, zo stelt het Amerikaanse Committee for Refugees in een donderdag verschenen rapport. De Verenigde Staten en diverse Europese landen verscherpten na 11 september hun asielregels. Vooral in de VS werd 'de deur voor vluchtelingen gesloten'. De VS lieten het geringste aantal vluchtelingen sinds 1987 toe.

Meer over