'Europa moet een greencard invoeren'

Een groep europarlementariërs bezocht afgelopen week de Spaanse enclaves in Marokko. Jeanine Hennis (VVD) is kritisch op de Italiaanse opvang....

Er stak een stoffig been onder de bus uit, toen de delegatieeuroparlementariërs was teruggekeerd van het opvangcentrum inCeuta, een Spaanse enclave in Marokko. Grote consternatie: tweemigranten hadden zich onder de bus verstopt.'Ze werden meteen inhun nekvel gegrepen en in de boeien geslagen', vertelt JeanineHennis-Plasschaert. 'Ze dachten met onze bus op het Spaansevasteland te komen. Ze beseften niet eens dat ze nog in Afrikazaten.'

Ook diepe indruk op de VVD-europarlementariër maakten dedubbele hekken met prikkeldraad en scheermesjes, die in Ceuta enMelilla de stroom illegale migranten uit Marokko moetafschrikken. 'Wie tegen de hekken klimt, verwondt zijn handen enmaakt grote kans zijn benen te breken.'

In september bezocht een groep europarlementariërs ookLampedusa, een Italiaans eilandje tussen Sicilië en deAfrikaanse kust. De opvang in Ceuta en Melilla is stukken beter,aldus Hennis. 'Er zijn normale matrassen. Ook de tenten van hetleger en het Rode Kruis zien er goed uit. Overdag mogen debewoners van het terrein af. Het is er niet prettig toeven, maarLampedusa was echt een hel.

'Bovendien deden de Italiaanse autoriteiten net alsof erniets aan de hand was. Op Lampedusa waren voor ons bezoekhonderden mensen afgevoerd, zodat wij een onwerkelijk leeg kampzagen. In Melilla zaten duizend mensen, in Ceuta zeshonderd. Datgaf een reëel beeld.'

Wel zou er in Ceuta en Melilla excessief geweld zijn gebruiktom migranten te weren. 'Spaanse helikopters zouden de hekkenhebben verlicht, zodat de Marokkaanse militairen gericht kondenschieten. Je merkt dat de Spaanse politici daar niet graag overpraten.'

Italië zette illegalen collectief uit naar Libië. Hoe zitdat in Spanje?

'Spanje en Marokko hanteren een terugkeerverdrag uit 1992 endaarvan kregen we tot mijn verrassing meteen een kopie - deItalianen blijven geheimzinnig doen over hun akkoord met Libië.Er wordt slechts minimaal over mensenrechten gesproken. Madriden Rabat praten over een nieuw protocol, maar daarover wilde mennog niets kwijt. Het is wel opmerkelijk dat Spanje een Europeesprotocol niet heeft getekend dat collectieve uitzettingenverbiedt. Dat was al in hun nationale wetgeving geregeld, zei menons.'

Europa werkt aan een gemeenschappelijk asiel- enmigratiebeleid in 2010. Wat moet daar volgens u in staan?

'We hebben uniforme afspraken nodig voor terugkeerprocedures.Nu krijgen uitgeprocedeerde asielzoekers een brief met demededeling ''u dient binnen vijf dagen het grondgebied teverlaten''. Die mensen verdwijnen natuurlijk in de illegaliteit.Dat is dus zinloos.

'We moeten durven praten over legale economische migratie.Ik ben voor een Europese greencard zoals in de VS. Wel moeten delidstaten zelf kunnen bepalen hoeveel mensen ze nodig hebben enin welke sectoren.'

Daarover is nog amper een debat.

'Jammer genoeg is er nauwelijks ruimte voor nuancering. Alleswordt verbonden aan de strijd tegen het terrorisme. Europa magzijn deuren nooit helemaal dichtdoen. Asielzoekers hebben rechtop opvang en economische migratie mag geen taboe blijven.'

Meer over