Euro in de knel

In dit jaaroverzicht van Opinie & Debat is een selectie gemaakt uit de opinies over drie onderwerpen die 2011 domineerden: de volksopstanden in de Arabische wereld, die als 'Arabische Lente' werden betiteld, de economische crisis in de westerse wereld, die in Europa uitmondde in de eurocrisis, en, beperkt tot Nederland, de draconische bezuinigingen van het kabinet-Rutte op kunst en cultuur, die niet alleen woede opwekten maar ook bijval kregen.

De eindoplossing is al aangedragen: dat landen hun begrotingen aan elkaar voorleggen en derden laten oordelen over de financiële consequenties van hun beleid. Dat ze, kortom, de ruggegraat uit de natiestaat trekken. Onmogelijk, zeggen mensen die het kunnen weten. Maar de geschiedenis van Europa is een aaneenschakeling van onmogelijk geachte gebeurtenissen. Dat gaat zelden met grote gebaren, en meestal in een processie van Echternach. Achteraf blijkt er ongemerkt iets fenomenaals te zijn gebeurd - meestal met het mes op de keel. Zo komt die politieke unie waar de mannen uit 1950 al over spraken er wel. Maar nog niet in 2011.

Sheila Sitalsing 3 januari

Nederland kent de twijfelachtige eer met Zwitserland en Ierland te behoren tot de mondiale topdrie als het gaat om de omvang van de bankensector in verhouding tot de eigen economie. We zouden daarom juist voorop moeten lopen met de beveiliging van de banken. Echter, waar elders hard wordt gestudeerd op bijvoorbeeld een splitsing van de risicovolle zakenbanken en spaarbanken waarvoor garanties gelden, heeft het kabinet deze mogelijkheid al als onwenselijk en onmogelijk terzijde geschoven.

Rens van Tilburg 7 februari

Het enige dat landen met een slecht economisch beleid kan disciplineren, is de markt. Euro-obligaties stellen die landen in staat zich daarvan af te schermen. Hun verantwoordelijkheid wordt dan verdund, terwijl die zou moeten worden versterkt. Wij moeten daar niet intrappen.

Frits Bolkestein 9 april

Als Griekenland besluit de euro de rug toe te keren, kan het een regeling treffen met het internationale bankwezen waarbij het een deel van de schulden niet meer terugbetaalt. Daarnaast kan door de invoering van een nieuwe munt Griekenland in één keer een stuk goedkoper worden en daarmee investeringen aantrekken en het toerisme stimuleren. Dan is er een kans dat Griekenland er op den duur weer bovenop komt.

Dennis de Jong 12 mei

Heeft Geert Wilders gelijk met zijn voorstel 'geen cent meer naar Griekenland' te sturen? Die oplossing heeft de charme van de eenvoud. De PVV-leider weet er dan ook grote groepen kiezers mee te verleiden. Alleen overziet hij niet de economische gevolgen. Die zijn rampzalig voor de eurozone.

Fokke Obbema 21 mei

We zijn door de EU rijk geworden, maar de politiek heeft dit niet duidelijk gemaakt aan de Europese bevolking. Alleen al het bestaan van de euro levert Nederland 5 tot 10 miljard euro op. En zonder de Europese integratie zouden we nu half zo rijk zijn. Zou Nederland uittreden en de gulden invoeren, zeg dan maar dag tegen de Rotterdamse haven.

Wim Boonstra 21 mei

Er is maar één oplossing, en dat is het tonen van ruggegraat tegenover de almacht van de financiers. We zouden een deel van de staatsschulden in de eurozone moeten samenbrengen in Europese obligaties. Tot 60 procent van de nationale schulden wordt samen uitgezet op de financiële markten, voor de rest van hun staatsschuld moeten lidstaten individueel verantwoordelijkheid nemen.

Thijs Berman 16 juli

Landen als Denemarken, Zweden, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk en Zwitserland, die niet hebben meegedaan met de euro, zijn desondanks economisch niet achterop geraakt. De regeringen van deze landen kunnen nog steeds zelf bepalen hoe ver zij willen gaan met het afstemmen van hun beleid op dat van de eurozone. Het feit dat zij daarvoor tot dusver niet genadeloos zijn gestraft, legt een onaangename bewijslast op de schouders van degenen die zo zeker weten dat een terugkeer naar de situatie van voor 2001 rampzalige gevolgen zal hebben.

Bert de Vries 5 augustus

Voor veel mensen die niet willen dat de euro uit elkaar valt, is een échte politieke unie de uitweg uit deze crisis. Dat betekent voor Zuid-Europa veel meer dan een stevige bezuinigingsronde en harder werken. Zuid-Europa moet zijn politieke cultuur en dus eigenlijk zijn ziel inleveren. Fransen, maar ook Italianen en Grieken, moeten feitelijk Duitsers worden. De vraag is of dat op te brengen valt.

Martin Sommer 16 november

Het aanstellen van deskundigen als politiek leider, zoals nu in Griekenland en Italië, is geen oplossing. Het probleem is niet dat men niet weet wat er zou moeten gebeuren. Men weet niet hoe de noodzakelijke maatregelen door te voeren. Daarvoor ontbreekt het draagvlak. (...) Het europroject is mislukt en daar is niets aan te doen.

Hein A.M. Klemann 19 november

Lang voor de komst van de euro accepteerde onze volksvertegenwoordiging al een door de onvergetelijke minister van Financiën Zijlstra geformuleerd begrotingskader dat houdbare grenzen stelde aan ons begrotingstekort. Later is dat door Zalm opgefrist, en die aanpak heeft model gestaan voor het Stabiliteitspact dat ook de euro houdbaar moest maken. Was dat een verlies aan democratie? Welnee, een triomf van zelfkennis met behoud van vrijheid om - binnen zo'n begrotingskader, dat wel - soevereine keuzen te maken.

Dik Wolfson 9 december

De overheidsschulden van het Verenigd Koninkrijk zijn even hoog als die van Spanje, maar het betaalt slechts 2,2 procent rente op 10-jaarsobligaties, niet de 6 procent van Spanje. De markten weten dat de Bank of England zich als overheidsbankier gedraagt en eigen obligaties steunt. Zij weten ook dat de ECB dit niet doet. De ECB is een pacifistische generaal.

Dirk Bezemer 19 december

undefined

Meer over