EU mist Ruslandbeleid

Je hoeft geen visionair te zijn om vast te stellen dat de Russisch-Oekraïense gascrisis van de afgelopen week wel eens symptomatisch kan zijn voor het type conflict dat deze eeuw in belang en in frequentie alleen maar zal toenemen....

Mad Max, daar komen we aan.

De landen die zich hebben verenigd in de Europese Unie staan er op ditstrijdtoneel niet geweldig voor. De tijd dat Europa - al dan niet doormiddel van formele koloniën - de landen die over deze grondstoffenbeschikken rechtstreeks en zonder gewetensnood kon uitbuiten of leegzuigen,ligt achter ons. In tegendeel, als het om strategische grondstoffen alsolie en gas gaat, hebben de machtsverhoudingen tussen leverancier enafnemer zich de afgelopen eeuw omgedraaid.

De toekomstige afhankelijkheid van Russische energie zal waarschijnlijkalleen maar toenemen. Wie medelijden voelt met het lot van Moldavië ofOekraïne, voelt compassie voor zichzelf.

Tegen deze achtergrond is de roep om een gezamenlijk Europeesenergiebeleid begrijpelijk. De Europese landen zouden op zijn minst moetenpogen om tegenover Rusland met meer eenstemmigheid te onderhandelen overgasprijzen en -leidingen. Dat zou fraaier zijn dan te blijven toezien hoepresident Poetin vanuit het Kremlin alle Europese hoofdrolspelers tegenelkaar uitspeelt en over de hoofden van de Balten en de Polen heen eendirecte leiding naar Duitsland aanlegt. Leuk voor de Duitsers, jammer voorde Balten en de Polen, die vanaf 2010 (als de nieuwe leiding klaar moetzijn) nog makkelijker door Rusland kunnen worden gechanteerd.

Maar roepen om een Europees energiebeleid is makkelijker gezegd dangedaan. Het gaat, net als bij besluiten over oorlog en vrede, om zaken diezeer nauw gelieerd zijn aan de nationale soevereiniteit van landen en dusals laatste zullen worden uitbesteed aan 'Brussel'. Dat geldt des te meervoor een kwestie waarover de EU-lidstaten het zo hartgrondig oneens zijn,blijkens de grote meningsverschillen over bijvoorbeeld kernenergie.

Veel laakbaarder is het dan ook dat de Europese Unie nog altijd geeneenduidig Ruslandbeleid kent. Een aantal EU-landen heeft serieuzebilaterale problemen met Moskou en de EU is zelf medeverantwoordelijkvoor het creëren van een nieuw 'niemandsland' tussen de EU-grenzen en deRussische grens.

Desondanks is er tot dusver weinig merkbaar van een actieve Europesestrategie waarin Rusland op basis van gelijkwaardigheid wordt aangesprokenop zijn anti-democratische tendenties en op zijn destabiliserende rol in buurlanden als Wit-Rusland, Oekraïne en Moldavië.

Het zou te veel eer voor Poetins leiderschapskunst zijn als Europa zichin al deze zaken de rol laat opdringen van Bang Konijn.Reageren? volkskrant.nl/commentaar

Meer over