Nieuws

EU kiest voor economische sancties om Loekasjenko’s regime te ‘ruïneren’

De EU-ministers van Buitenlandse Zaken hebben maandag ingestemd met een beduidende verzwaring van de sancties tegen het Belarussische regime van Aleksandr Loekasjenko. Belangrijke exportsectoren komen op een zwarte lijst. Ook de sanctielijst met bondgenoten van Loekasjenko en bedrijven gelinkt aan het regime wordt uitgebreid.

De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Luigi Di Maio spreekt nog even met EU-buitenlandchef Josep Borrell voorafgaande aan de vergadering waarop de EU extra sancties tegen Belarus zou afkondigen.  Beeld AFP
De Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken Luigi Di Maio spreekt nog even met EU-buitenlandchef Josep Borrell voorafgaande aan de vergadering waarop de EU extra sancties tegen Belarus zou afkondigen.Beeld AFP

Het is de eerste keer dat de EU brede economische strafmaatregelen instelt tegen Belarus. ‘We sanctioneren voortaan niet alleen meer individuen, maar ook delen van de economie die belangrijk zijn voor het regime’, twitterde Heiko Maas, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken. ‘We willen Loekasjenko’s regime financieel uitputten.’

De getroffen sectoren betreffen onder meer kalium, een grondstof voor kunstmest en de belangrijkste bodemschat van Belarus. Het land verdiende vorig jaar meer dan 2 miljard euro aan de export van kalium. Dat geld komt grotendeels terecht bij staatsbedrijven die onder controle staan van Loekasjenko’s regime. De sancties moeten een eind maken aan die geldstroom.

Bedrijven in de EU mogen geen handel meer drijven met Belarussische bedrijven in de kalium-sector. Andere sectoren op de zwarte lijst zijn olie, telecom, tabak, beveiligingstechnologie en financiën. Ook verscherpt de EU een wapenembargo tegen Belarus. De precieze beperkingen worden bekend nadat de regeringsleiders van de EU later deze week hun zegen hebben gegeven aan de sancties.

Kaping

De sancties volgen op de kaping van een Ryanair-vliegtuig vorige maand. Het vliegtuig werd boven Belarussisch grondgebied met een straaljager tot landen gedwongen om de kritische journalist Raman Pratasevitsj en diens vriendin Sofia Sapega die aan boord waren te kunnen arresteren. Oppositieleider Svetlana Tichanovskaja riep de EU al langer op om economische sancties in te stellen.

De EU voegt ook acht grote bedrijven toe aan een al bestaande sanctielijst. De bedrijven, waaronder de staatsfabrieken BelAZ en MAZ, producenten van respectievelijk zware vrachtwagens en auto’s, werken nauw samen met het regime. Werknemers bij die bedrijven, die in de nasleep van de vervalste presidentsverkiezingen van augustus 2020 deelnamen aan stakingen en demonstraties, werden geïntimideerd en later ontslagen. Op die manier wist Loekasjenko – die door de fabriekswerkers in zijn gezicht werd uitgejouwd – het verzet van de arbeiders grotendeels te breken.

Andere maatregelen treffen 78 mensen die volgens de EU bijdragen aan de repressie van Loekasjenko. Onder hen bevinden zich leidinggevenden van de Belarussische luchtverkeersleiding die de Ryanair-piloten opdroegen om een noodlanding in Minsk te maken wegens een (verzonnen) bommelding. Op de lijst staan ook tientallen politieonderzoekers en rechters die betrokken zijn bij het opsluiten van demonstranten, journalisten en activisten. Een van de rechters is verantwoordelijk voor de opsluiting van Vitold Asjoerok, een activist die vorige maand onder onbekende omstandigheden overleed in de gevangenis.

Ook op de lijst: de gastheer van een propagandashow, parlementariërs die wetten invoerden om willekeurige arrestaties mogelijk te maken, en rectoren die studenten van universiteiten verwijderden wegens kritiek op het regime.

De sanctielijst met persoonsgebonden sancties groeit daarmee naar ruim 200 namen – Loekasjenko en zijn belangrijkste bondgenoten staan er al langer op. Zij mogen niet meer naar de EU reizen en hun financiële tegoeden daar worden bevroren.

Meer over