EU-grondwet moet in juni klaar zijn

Uiterlijk tijdens de EU-top van 17 juni willen de Europese leiders een akkoord sluiten over de grondwet voor Europa....

De Ieren willen komende week de onderhandelingen heropenen. 'We zullen nu proberen door te stoten naar het eindspel', aldus Ahern.

Ook premier Balkenende toonde zich gisteravond opvallend optimistisch. 'De sfeer die uit de gesprekken bleek, was: het gaat om eenheid. Het tweede signaal is dat we geen hoop willen geven aan euroscepsis.'

Pat Cox, voorzitter van het Europees Parlement, zei dat 'de impasse van december is doorbroken.' Toen liepen de onderhandelingen onder leiding van de Italiaanse premier Berlusconi op een totale mislukking uit.

Grootste struikelblok bleek de nieuwe verdeling van stemmen tussen de lidstaten. Vooral Polen en Spanje hadden daar bezwaren tegen.

Volgens Ahern hebben de aanslagen in Madrid de lidstaten tot inkeer gebracht. Polen en de aanstaande nieuwe Spaanse regering hebben na 11 maart duidelijk gemaakt tot compromissen bereid te zijn.

Volgens Balkenende willen de lidstaten 'hoe eerder, hoe beter' tot een afronding van de onderhandelingen komen. Mogelijk lukt dat zelfs nog voor de Europese verkiezingen van 10 juni.

Sommige landen zien echter liever dat er pas na de verkiezingen een akkoord wordt gesloten. Ze zijn bang dat de verkiezingen anders een soort referendum worden.

Nederland heeft zijn eigen eisen nog niet opzij geschoven. Den Haag houdt vooralsnog vast aan unanimiteit bij de onderhandelingen bij de meerjarenbegroting van de EU, omdat het land de grootste nettobetaler aan 'Brussel' is. Ook moet het Europese Hof een grotere rol krijgen bij het toezicht op het Stabiliteitspact.

Of die eisen nog kans maken, wilde de premier niet zeggen. 'Ik waag me nu niet aan speculaties of inschattingen.' Vorige week liet staatssecretaris Nicolai al doorschemeren dat Nederland niet al te hard moest hopen op succes.

Het einde van de impasse rondom de grondwet kwam na de aanslagen van 11 maart vrij onverwacht. Tot dusverre werd er rekening mee gehouden dat de onderhandelingen onder het Nederlands voorzitterschap zouden worden afgerond, in de tweede helft van 2004. Of nog later zelfs: de grondwet gaat pas gelden vanaf 2009.

De Ierse premier Ahern zei dat hij de komende weken zal kijken of de lidstaten inderdaad tot compromissen bereid zijn. 'Ik zal niet naar Brussel komen als er nog twintig tot 25 kwesties open staan.'

Als de landen in juni een akkoord sluiten, moeten vervolgens de 25 nationale parlementen de grondwet nog goedkeuren. In een aantal lidstaten, waaronder Nederland, is dan ook nog een referendum voorzien. Dat zou in het najaar kunnen plaatsvinden.

Donderdag en vandaag vergaderen de Europese staats- en regeringsleiders van de 15 huidige en tien nieuwe lidstaten in Brussel. De belangrijkste agendapunten van deze Europese Raad zijn de Lissabon-agenda (de poging van de EU om in 2010 de meest concurrerende economie ter wereld te zijn), de financiëlemeerjarenplanning voor 2007-2013, de strijd tegen het terrorisme en de Intergouvernmentele Conferentie (IGC) voor de grondwet.

Meer over