EU gaat collectief ten strijde trekken tegen terrorisme

De EU-landen moeten beter samenwerken op het gebied van terrorismebestrijding. Een collectieve inlichtingendienst is echter niet nodig, stelt de Europese Commissie....

De aanslagen hebben de EU opeens met de neus op het feit gedrukt dat de samenwerking op het gebied van terreurbestrijding, ondanks alle afspraken die na de terreuraanslagen op de Twin Towers en het Pentagon in 2001 werden gemaakt, nog steeds veel te wensen overlaat.

Na 11 september namen de EU-landen een aantal maatregelen aan om beter het hoofd te kunnen bieden aan terroristische organisaties, maar volgens eurocommissaris Vitorino (justitie en binnenlandse zaken) verloopt de uitvoering van die maatregelen 'vaak traag'. 'Dit is onaanvaardbaar.'

Ook Nederland krijgt tamelijk slechte cijfers van de Commissie. Het is één van de vier landen die nog steeds het Europese aanhoudingsmandaat niet hebben ingevoerd, ook al was afgesproken dat dat uiterlijk begin dit jaar zou gebeuren. Het EU-aanhoudingsbevel moet onder meer de uitlevering van verdachten naar andere EU-lidstaten makkelijker maken. Volgens het ministerie van Justitie zal dat binnenkort echter gebeuren. Het wetsvoorstel ligt al bij de Eerste Kamer.

Op de valreep heeft de Eerste Kamer deze week nog een aantal wetsontwerpen in het kader van het Europese antiterreurprogramma goedgekeurd, waaronder het Europese rechtshulpverdrag. Daarin beloven de EU-landen onder meer elkaar te helpen bij het aftappen van telecommunicatie van verdachten en het traceren van hun financiële transacties.

De Commissie dringt er ook op aan dat haast wordt gemaakt met het realiseren van afspraken om het witwassen van geld uit misdadige activiteiten tegen te gaan. Die afspraken moeten het ook makkelijker maken om beslag te leggen op tegoeden van misdadigers en misdadige organisaties. Nederland moet die afspraken nog omzetten in nationale wetgeving, maar volgens het ministerie van Justitie ligt een wetsvoorstel van die strekking inmiddels bij het kabinet.

De Belgische premier, Guy Verhofstadt, lanceerde na de aanslagen het voorstel voor een soort Europese inlichtingendienst, maar daarvoor blijkt weinig animo te bestaan. Frankrijk en Duitsland lieten eerder deze week al weten dat zij zo'n nieuw agentschap onnodig vinden. Ook de Europese Commissie is tegen.

De meeste EU-landen lijken het erover eens dat het niet nodig is nieuwe organisaties in het leven te roepen. In plaats daarvan moeten de EU-landen eindelijk gaan voldoen aan hun belofte om informatie uit te wisselen via Europol, het samenwerkingsorgaan voor de politiediensten van verschillende landen.

Het grote probleem is volgens een Brusselse diplomaat echter 'het gebrek aan vertrouwen' tussen de inlichtingendiensten van de verschillende landen. Zelfs binnen die landen werken de inlichtingendiensten soms maar moeizaam mee met de politie.

Zo zijn de Britten volgens deskundigen vaak huiverig om informatie te delen die zij van de Amerikaanse inlichtingendiensten hebben gekregen, uit vrees dat die gegevens uitlekken. Iedereen is het erover eens dat de EU-landen op dit gebied beter met elkaar moeten gaan samenwerken, maar waarschijnlijk zal dat vooral gebeuren tussen een exclusief clubje van landen die nu al veel samenwerken, zoals Duitsland, Frankrijk, Spanje, Italië en Groot-Brittannië.

Meer over