ETA zou spectaculaire aanslag voorbereiden

Het vredesproces in Baskenland zit op een dood spoor. ETA heeft ruzie met de gematigde nationalisten. Alle betrokken partijen, inclusief Madrid, beschuldigen elkaar van laksheid en gebrek aan goede wil....

De Spaanse regering waarschuwt voor de mogelijkheid dat de ETA opnieuw gaat moorden. De Baskische terroristische organisatie is in conflict geraakt met de gematigde nationalisten in Baskenland en dreigt daardoor in een isolement te komen. In die situatie is het heel wel denkbaar dat de radicalen een einde maken aan het bijna een jaar oude bestand en weer aanslagen gaan plegen. De ETA publiceerde vorige week een verklaring waarin zij Madrid verantwoordelijk stelt voor het verbreken van de onderhandelingen. Twee dagen later volgde een communiqué waarin de Baskische Nationalistische Partij (PNV), de grootste regeringspartij van Baskenland, er flink van langs kreeg. De PNV zou te weinig enthousiasme tonen voor het vredesproces en 'de nationale opbouw van Baskenland.'

De PNV reageerde furieus op de ongebruikelijke aanval in termen die herinneren aan de dagen van voor het staakt-het-vuren. De partij stelde dat zij niet 'de voogdij van een gewapende organisatie in het Baskische politieke proces toestaat', dat zij huivert van het feit dat de ETA zich als de enige vertegenwoordiger van het nationalisme ziet, en dat 'als iets tot het verleden behoort, dit de analyse en de retoriek van de ETA is'.

Het conflict vertroebelt de politieke situatie in Baskenland aanzienlijk. Na de verkiezingen van vorig jaar sloot de PNV een akkoord met de Euskal Herritarrok, de politieke tak van de ETA. De partijen gingen samen werken aan het grote nationalistische doel: een onafhankelijke Baskische staat. Maar een deel van de PNV blijkt niet te geloven in volledige onafhankelijkheid en is niet bereid toe te geven aan de druk van de radicalen. Die groep meent dat samenvoeging van Spaans Baskenland, de deelstaat Navarra en Frans Baskenland een illusie is en zal blijven.

Het zogenoemde vredesproces in Baskenland is op een dood spoor beland. Al een jaar lang wordt in Baskenland over weinig anders dan vrede gepraat, maar alle betrokkenen houden zich vooral bezig met het beschuldigen van anderen van laksheid en gebrek aan goede wil. Van echte onderhandelingen is geen sprake.

Tot nu toe heeft slechts een ontmoeting plaatsgevonden tussen vertegenwoordigers van de Spaanse regering en de ETA. Inmiddels heeft de ETA laten weten dat de dialoog is stopgezet omdat Madrid de vertrouwelijkheid van dat ene gesprek heeft geschonden.

De krant La Razón onthulde donderdag een heel andere reden voor het verbreken van de onderhandelingen: de arrestatie in Frankrijk van een van de 'boodschappers' van de terroristische groep. Joaquín Etxevarría Lagisket, de vertrouwensman van de ETA-top, werd vorige maand 'toevallig' bij een routinecontrole door de Franse politie gearresteerd. De ETA meent dat de arrestatie alleen mogelijk was omdat de politie haar bemiddelaars volgt.

Extavarría was in het bezit van papieren waaruit blijkt dat de ETA, ondanks het bestand, doorgaat met het voorbereiden van aanslagen.

Uit de papieren blijkt dat een raadslid van de Partido Popular in de Baskische plaats Beasain wekenlang is geschaduwd en dat de terroristen over voldoende informatie beschikten om elk moment een aanslag op hem te plegen. Bij de laatste acties van de ETA zijn zeven raadsleden van de PP vermoord.

In kringen van de Spaanse anti-terreurbestrijding leeft de gedachte dat de ETA een spectaculaire aanslag voorbereidt om de organisatie 'weer op de kaart te zetten'.

Die aanslag zou moeten aantonen dat de ETA nog altijd springlevend is. Bovendien zou de ETA de Spaanse regering tot concessies willen dwingen.

Meer over