nieuws

Esther de Lange (CDA) in beeld als voorzitter Europees Parlement, eerste Nederlander in bijna 40 jaar

Haar naam plopte woensdag naar boven als de kurk uit een juist gekoelde Brusselse champagnefles: CDA-europarlementariër Esther de Lange wordt mogelijk de nieuwe voorzitter van het Europees Parlement vanaf januari. Ze zou de eerste Nederlander zijn op die invloedrijke positie sinds de PvdA’er Piet Dankert (1982-1984).

Arnout Hoekstra (SP), Frans Timmermans (PvdA) en Esther de Lange (CDA) in 2019 voorafgaand aan een lijsttrekkersdebat bij de NOS aan de vooravond van de verkiezingen voor het Europees Parlement.  Beeld Hollandse Hoogte /  ANP
Arnout Hoekstra (SP), Frans Timmermans (PvdA) en Esther de Lange (CDA) in 2019 voorafgaand aan een lijsttrekkersdebat bij de NOS aan de vooravond van de verkiezingen voor het Europees Parlement.Beeld Hollandse Hoogte / ANP

Natuurlijk zijn er de nodige beren op de weg voor De Lange. De eerste stapte woensdagochtend zelf op, Manfred Weber, de Duitse leider van de Europese christendemocratische fractie. Redelijk onverwacht maakte hij bekend niet langer het parlementsvoorzitterschap te ambiëren, maar dat van zijn Europese Volkspartij.

Sinds juli 2019 wordt het parlement voorgezeten door David Sassoli, een weinig inspirerende Italiaanse sociaaldemocraat die louter Italiaans spreekt. Destijds is er een akkoord gesloten tussen de Europese christendemocraten, sociaaldemocraten en liberalen dat Sassoli na 2,5 jaar wordt opgevolgd door een christendemocraat. Deze wisseling van de wacht halverwege de parlementstermijn is een vaste gewoonte.

Gewilde baan

In een verklaring liet Weber weten dat zijn keuze voor het partijvoorzitterschap niets afdoet aan die afspraak. De parlementsvoorzitter speelt een belangrijke rol achter te schermen, is het gezicht van het parlement en schuift altijd even aan bij de EU-toppen van de regeringsleiders. Een gewilde baan, die veel voorzitters bovendien de kans gaf vriendjes op andere belangrijke posten te parachuteren.

Binnen de christendemocratische fractie circuleren drie namen: de Spanjaard Esteban González Pons, de Maltese Roberta Metsola en De Lange. De Spanjaard ligt goed in de eigen fractie, maar is zo rechts dat de benodigde steun (het parlement kiest zijn voorzitter) van de sociaaldemocraten en liberalen (en al helemaal van de Groenen) onzeker is. De Maltese vertegenwoordiging in de EVP-fractie is heel klein, waarmee De Lange’s ster rijzende is.

De Lange staat sowieso bekend als deskundig, ervaren (europarlementariër sinds 2007) en bovendien is ze een vrouw, wat voor veel parlementariërs belangrijk is. De laatste vrouwelijke parlementsvoorzitter zat er ook al weer bijna 20 jaar geleden (Nicole Fontaine, 1999-2002). De Lange laat weten dat het ‘nu nog te vroeg is’ om iets over haar kandidatuur te zeggen, dat komt pas in oktober of november.

Sociaaldemocraten

Problematisch voor de De Lange is dat de sociaaldemocraten af lijken te willen van de afspraak over de wisseling van de wacht nu Weber uit beeld is. Sassoli houdt het op een ‘geen commentaar’ maar sociaaldemocraten in het parlement menen dat het politieke evenwicht verstoord raakt als een christendemocraat het parlement gaat leiden. De Europese Commissie wordt immers voorgezeten door een christendemocraat (Ursula von der Leyen) en de EU-president is een liberaal (Charles Michel), dus de parlementshamer zou in socialistische handen moeten blijven.

De christendemocraten (grootste fractie) zijn furieus over deze mogelijke contractbreuk. Die wordt bestempeld als een ‘oorlogsverklaring’ waarop de christendemocraten hard zullen reageren: de groene plannen van Commissaris Frans Timmermans (PvdA) en de digitale revolutie van de liberalen worden dan gestript.

Meer over