Erez geeft poging op tot formeren Turks kabinet

De Turkse kabinetsformateur Yalim Erez is er niet in geslaagd een nieuwe regering te vormen. De partijloze demissionaire minister van Handel en Industrie heeft woensdag zijn opdracht moeten teruggeven aan president Suleyman Demirel....

Van onze buitenlandredacteur

Eric Outshoorn

AMSTERDAM

Verwacht wordt dat Demirel voor de tweede keer de 74-jarige Bulent Ecevit, leider van de Democratisch Linkse Partij (DSP) zal verzoeken een regering te vormen. Het vorige kabinet kwam in november ten val toen premier Mesut Yilmaz van de Moederlandpartij (ANAP) werd beschuldigd van corruptie bij de privatisering van een Turkse bank.

Ecevits eerste poging mislukte ruim twee weken geleden. Hij probeerde de grootste fractie in het parlement, de islamistische Faziletpartij (de Partij van de Deugd) buiten de regering te houden. Dat gebeurde met instemming van president Demirel, die onder druk van het leger al had gebroken met de gewoonte de fractieleider van de grootste partij tot formateur te benoemen.

De seculiere partijen proberen Recai Kutan, de leider van Fazilet buitenspel te zetten. Maar de gesprekken tussen Ecevit, Yilmaz en Ciller liepen vast op de weigering van de laatste een DSP/ANAP/

DYP-coalitie te vormen.

Ook nu weer speelt Tansu Ciller de hoofdrol. Een van de redenen waarom ze Erez heeft laten struikelen, is haar intense haat tegen haar oude partijgenoot. Dat was vroeger wel anders. Het was Erez die in 1991 aan de wieg van haar politieke carrière stond. De toenmalige leider van de Kamers van Koophandel en de Beurzen (TOBB) loodste haar de politiek in. De vijf jaren daarna waren de twee onafscheidelijk. Erez was minister onder Ciller en bleef haar voornaamste raadgever.

De breuk kwam toen Ciller tot grote onvrede van het leger een coalitie aanging met de islamistische Refahpartij van Necmettin Erbakan, de inmiddels verboden voorgangster van Fazilet. Erez, die volgens politieke waarnemers Spaans benauwd was voor de militairen, brak met zijn vroegere bazin en werd na een waar moddergevecht uit de DYP gegooid.

Ciller was bovendien (en niet geheel ten onrechte) bevreesd dat Erez door Demirel (met op de achtergrond waarschijnlijk het leger) naar voren was geschoven om de eenheid in haar partij te breken en een eind te maken aan de frontvorming door Fazilet en Cillers DYP. 'De ambities van Erez zijn groter dan zijn capaciteiten, dus heeft de heersende klasse hem om een andere reden naar voren geschoven', zegt een politieke waarnemer in Ankara.

Tenslotte was Ciller bang dat Demirel aankoerste op uitstel van de verkiezingen van 18 april. De president, maar ook het leger vreest dat de islamisten het opnieuw uitstekend zullen doen.

Ciller voelt zich kennelijk zo sterk dat zij het ook aandurfde openlijk kritiek te leveren op de strijdkrachten. Deze hebben recent tot tweemaal toe van hun onvrede over de bakkeleiende politici laten blijken. 'Ofschoon ik het wel eens ben met de kritiek zouden in echte democratieën de gerespecteerde instellingen van de staat niet elke twee dagen een verklaring moeten uitgeven.'

Meer over