Erekat werkt zich op van lokale leider tot minister

Het bericht dit weekeinde dat de Palestijnse president Yasser Arafat zijn belangrijkste onderhandelaar had ontslagen, bleek achteraf slechts een gerucht....

SAEB Erekat oogt met zijn stoppelbaard en modieuze zonnebril als een Italiaanse zakenman. De Palestijn die in 1991 op de Midden-Oosten-vredesconferentie in Madrid een hoofddoek à la Arafat droeg, en daarmee zijn Israëlische tegenvoeters provoceerde, praat nu over 'verzoening', en over een harde aanpak van 'vijanden van vrede' ofwel terroristen.

Maar hij spuwt vuur als hij het heeft over joodse kolonisten, die in zijn ogen net zo gevaarlijk zijn als Arabische bommenleggers.

Van lokale PLO-leider op de Westelijke Jordaanoever heeft hij zich opgewerkt tot minister. En, belangrijker nog (want Arafat heeft erg veel ministers), tot toponderhandelaar. In Ramallah presenteerde Erekat zich gisteren als een veteraan in vredesbesprekingen met Israël.

Hij had, zo hield hij de merendeels Palestijnse journalisten voor, een aandeel in de Oslo-akkoorden, het Hebron-akkoord, het Wye-akkoord, en de aanpassing van 'Wye', waaronder Arafat en de Israëlische premer Barak dit weekeinde hun handtekening zetten.

In de onderhandelingen speelde hij aanvankelijk een bijrol. Arafat had een keur aan onderhandelaars, en hield ervan 'van paard te wisselen': nu eens zette hij de één in, dan weer een ander. Arafat wenste niet door een van zijn medewerkers te worden overvleugeld.

Erekat voerde, begin jaren negentig, in Egypte met Israëli's gesprekken die waren bedoeld als dekmantel voor de geheime Oslo-onderhandelingen. Hij ontpopte zich al snel als een 'vastbesloten en productieve' onderhandelaar, volgens een Israëlische tegenspeler.

Toen hij deelname aan de geheime besprekingen, kon Erekat met uitvoerige juridische uiteenzettingen minister van Buitenlandse Zaken Shimon Peres tot wanhoop brengen. 'Laat dat toch rusten Saeb, dat is niet belangrijk', riep Peres dan.

Erekat, thans minister voor Plaatselijk Bestuur, was toen vooral bezig met de vorming van instituties, het raamwerk van een Palestijnse staat. Dat die staat er komt, stond hem steeds scherp voor ogen.

Hoe en wanneer, daarover is Erekat minder duidelijk. 'Dat is een interne Palestijnse zaak', zei hij maandag. Erekat liet doorschemeren dat de Palestijnen niet eenzijdig een eigen staat zullen uitroepen.

Althans niet voor september 2000, wanneer onderhandelingen met Israël over een definitieve vredesregeling moeten zijn afgerond, volgens 'Wye II'. Erekat claimt als een van zijn verdiensten dat in het akkoord 'specifieke data' zijn opgenomen, 'waarmee niemand een spelletje kan spelen'.

Willen onderhandelingen slagen, dan moeten de Israëli's wel hun 'arrogante' houding in onderhandelingen laten varen. 'Ze moeten afdalen van hun ladder, en hun politiek van voldongen feiten staken', aldus Erekat gisteren in Ramallah.

Met dat laatste doelde hij op de groei, in aantal en omvang, van joodse nederzettingen in (toekomstig) Palestijns gebied.

Erekat: 'Israël zegt: ''Vrede kan niet samengaan met geweld en terreur''. Wij vinden dat vrede en nederzettingen elkaar niet verdragen.' In een recent interview wond Erekat zich op over een joodse kolonist die een Palestijnse jongen doodsloeg, maar wegens gebrek aan bewijs door een Israëlische rechtbank op vrije voeten werd gesteld. In Israëlische gevangenissen zitten Palestijnen voor mindere vergrijpen.

Erekat kent het juiste aantal 'politieke gevangenen': 1896. De komende dagen en weken zulllen 350 van hen worden vrijgelaten. Mínder dan de Palestijnen hadden geëist, maar met nadruk zei Erekat dat afspraken over vrijlating zwart op wit staan, anders dan ten tijde van het Wye-akkoord uit 1998. Tóen was hij nog niet de belangrijkste onderhandelaar.

Meer over