Column

Er zijn vijfduizend alternatieve valuta op de wereld

Voor twee makkies kunnen Oost-Amsterdammers naar de bioscoop op het Timorplein. Voor twee makkies kan ook een maand huiswerkbegeleiding worden ingekocht. Een makkie? Een cadeaubon van 10 euro bij de Praxis kost drie makkies.

In de Indische buurt in Amsterdam kan tegenwoordig met makkies worden betaald en kunnen ook makkies worden verdiend met allerlei diensten en klusjes. Lokale betaalsystemen rukken op nu overheden als waanzinnigen geld bijdrukken dat zich mondiaal ophoopt bij banken, beleggers en speculanten.

Er zijn nu al vijfduizend alternatieve valuta op de wereld - veel meer dan wettige betaalmiddelen. De bitcoin is misschien de bekendste, hoewel het vertrouwen een flinke knauw heeft gekregen na de mysterieuze verdwijning van een deel van de bitcoinvoorraad.

Gemeenschapszin

In het Kenniscafé dat de Volkskrant afgelopen maandag hield in De Balie onder de titel 'Weg met geld' bleek de grote behoefte aan alternatieve betaalmiddelen.

Makkies zijn geen digitaal geld zoals bitcoins en veel van de virtuele concurrenten, maar echte bankbiljetten, zij het dat ze niet door De Nederlandsche Bank in roulatie zijn gebracht. Een ander verschil is dat er in Osdorp of Abcoude niet mee kan worden betaald, laat staan in Bari of Sevilla, maar in één buurt van Amsterdam. Behalve dat het mensen in deze monetair zo woelige en onoverzichtelijke tijden een veilig gevoel geeft, bevordert het ook de gemeenschapszin. Wie geld verdient met een buurtklus, besteedt het ook weer bij de buurtsuper of de buurtbioscoop. De makkie wordt echter niet zoals de euro bijgedrukt om de lokale economie aan te jagen.

Valsemunterij

Er zijn in Europa talrijke van dergelijke munten gelanceerd na burgerinitiatieven, hoewel ook ngo's of bedrijven ze soms in omloop brengen. Sommige van de zogenoemde gemeenschapsmunten bestaan al decennia. In 1934 werd in Zwitserland bijvoorbeeld de wir in roulatie gebracht. Omdat tijdens de crisis het vertrouwen in het geld was weggevallen, richtten toentertijd elf mensen in Basel een hulporganisatie op die een eigen verrekeningssysteem opzette. Inmiddels heeft de WIR Bank zeven filialen in Zwitserland. Het verschil is dat op wir-rekeningen geen rente wordt vergoed. Hiermee wordt voorkomen dat mensen wirs oppotten; de economie wordt draaiende gehouden. In de Noord-Duitse Bremen is de regionale munt Roland een populair betalingsmiddel. In Groot-Brittannië bestaan de Totnes en de Lewes Pound in Devon en East-Sussex. En sinds 2012 kunnen inwoners van Bristol hun lokale belasting betalen met Bristolponden.

Of betaalmiddelen die niet bij wet zijn geregeld veiliger of onveiliger zijn, is niet bij voorbaat te zeggen. Ze zijn gevoeliger voor valsemunterij en diefstal, maar de hoeveelheid wettige betaalmiddelen die nu in omloop is gebracht doet ook veel aan valsmunterij en diefstal denken.

Reageren?

Meer over