recensie

Er wordt veel instemmend geknikt bij het COC-debat, maar Wopke Hoekstra is de kop van Jut

Het eerste debat met lijsttrekkers voor de komende verkiezingen, dat lhbti-organisatie COC vrijdagavond organiseerde, was vooral een voorzichtige opwarmer. Tussen bijna louter progressieve politici had CDA-lijsttrekker Wopke Hoekstra het bij vlagen zwaar.

Klaver, Jetten en Hoekstra steken de hand omhoog: niet voor het eerst zijn ze het eens over een van de stellingen.  Beeld ANP, Remko De Waal
Klaver, Jetten en Hoekstra steken de hand omhoog: niet voor het eerst zijn ze het eens over een van de stellingen.Beeld ANP, Remko De Waal

De verbazing is groot bij een van de politici voorafgaand aan het debat. ‘Duurt het twee uur? We zijn het over alles eens!’, klinkt het in de ontvangstruimte. Debatleider Clairy Polak is vooral benieuwd naar de overeenkomsten. ‘We willen weten wat jullie bindt’, zegt ook COC-voorzitter Astrid Oosenbrug in haar inleidende praatje. Dat lukt. Met acht van de twaalf stellingen die het COC heeft bedacht, blijkt iedereen het eens. Nee, een debat op het scherp van de snede is het niet in het Pakhuis de Zwijger in Amsterdam.

Als een debat het feest van de democratie is, dan is het COC-debat een voorzichtig openingsbal. En net als bij een feestje is bij een debat de vraag wie er komen misschien nog wel belangrijker dan de drankjes, borrelnootjes en stellingen. Komen ook de populairste politici van de klas? Henk Krol, van de gelijknamige lijst, klaagt vooraf op twitter dat hij er had moeten staan. Partijen als PVV, ChristenUnie, Denk en FvD, die wel waren uitgenodigd, laten het juist afweten. De SP, PvdD en de VVD doen het af met een lager geplaatste kandidaat. Sigrid Kaag zou eigenlijk haar debuut maken als D66-lijsttrekker, maar daar stak Rob Jetten naar eigen zeggen een stokje voor. ‘Ik heb deze geclaimd. Ik wilde dit heel graag doen’, zegt hij voor het debat.

Bij afwezigheid van Rutte, Wilders, Baudet en Van der Staaij staat Wopke Hoekstra opeens als meest conservatieve lijsttrekker op een progressief feestje. En dan gaat het ook nog over lhbti-rechten, niet bepaald een CDA-stokpaardje. Toch een beetje die feestganger die met een vriend is meegekomen maar eigenlijk niemand kent.

Achtergelopen

Hoekstra heeft een dag eerder de vlucht naar voren genomen door te pleiten voor een nationaal coördinator tegen lhbti-geweld, die moet onderzoeken wat er allemaal nodig is om agressie tegen de doelgroep te bestrijden. Bij de eerste stelling, over dat geweld, wordt hij daar meteen op aangevallen. ‘We hebben geen coördinator nodig’, interrumpeert Jetten als Hoekstra over zijn plan begint. ‘Het was uw CDA dat tegen extra voorlichting op de politieacademie stemde, tegen discriminatierechercheurs, tegen een actieplan. We weten al wat werkt! Het CDA heeft altijd veertig jaar achtergelopen op dit soort thema’s.’ Klaver (GroenLinks) en Ploumen (PvdA) vallen hem bij, Hoekstra belandt in een hoek. ‘Laten we juist vandaag ook kijken naar wat ons verbindt’, probeert de debuterende CDA-lijsttrekker.

Hoekstra blijkt de gehele avond vooral een dankbare kop van Jut. Dat juist hij in het CDA-programma een passage opnam die stelt dat de vrijheid van onderwijs niet mag leiden tot intolerantie, is niet genoeg. Dilan Yesilgöz (VVD) vraagt hem tot drie keer toe of hij het grondwetsartikel 23 over de vrijheid van onderwijs wil aanpassen, zodat anti-homoverklaringen - die sommige reformatorische scholen ouders laten ondertekenen - niet langer mogelijk zijn. ‘Zo’n verklaring kan niet en is onacceptabel, daar zijn we het allemaal over eens’, antwoordt Hoekstra. ‘Maar die vrijheid van onderwijs is ook een groot goed. Ik vind dat je mag vragen om de grondslag van een school te onderschrijven. Je hoeft de Grondwet niet te veranderen.’

Voor Lilianne Ploumen, een andere debutant, blijkt het lastig zich te onderscheiden op deze avond. De nieuwbakken PvdA-lijsttrekker is vooral bezig met instemmend knikken en het roepen van ‘Dat vind ik ook!’, na bijdragen van GroenLinks of D66. ‘De verkiezingsprogramma’s van D66, GroenLinks en PvdA zijn op dit thema identiek’, geeft Jetten na afloop toe.

Ploumen zelf zegt na afloop dat ze ook niet per se op meer tegenstand had gerekend. ‘Het was niet heel erg een debat’, erkent ze. ‘Je bent elkaar meer aan het overtuigen. Maar met dit soort onderwerpen is het ook alleen maar goed als je het veel met elkaar eens bent.’

LEES OOK:

Gevangen achter het beeldscherm – politieke nieuwkomers over hindernisbaan naar 17 maart

Doorbreken als nieuwe politieke partij is normaal al een hels karwei, laat staan als je de kiezer niet in levenden lijve kunt overtuigen van je grote gelijk. Dat het coronavirus ook de campagnewetten herschrijft, wordt door de jongste loten aan de Haagse boom stevig gevoeld. ‘Wij hebben die face-to-facemomenten echt nodig.’

Meer over