Episch gedicht geeft fantasie zee van ruimte

Hemelse woorden van Ramón Maria Del Valle Inclán door Theater De Korre. Regie: Bob de Moor. In Toneelschuur Haarlem. Tournee t/m 16 december....

RONALD OCKHUYSEN

Met de komst van Bob de Moor als artistiek leider is Theater de Korre uit Brugge een andere weg ingeslagen. Samenwerking met Vlaamse auteurs en het spelen van vergeten teksten zijn de pijlers van het nieuwe beleid.

Hemelse woorden van Ramón Maria del Valle Inclán (1866-1936) is niet eens onder de noemer 'vergeten tekst' te rangschikken; de Spaanse schrijver, die baanbrekend werk verrichtte voor Garçia Lorca, Arrabal en Buñuel, is buiten zijn taalgebied nauwelijks bekend. Van zijn toneelwerk heeft hier waarschijnlijk niemand ooit notie genomen.

Verwonderlijk is dat laatste niet, als Hemelse woorden kenmerkend is voor Valle Incláns toneeloeuvre. Het is namelijk een nogal grotesk stuk, een portret van een plattelandsleven waarin de nodige ruimte is gereserveerd voor mystieke krachten. Esperpentos (de schrik van vogels) noemde Valle Inclán zijn stukken, daarmee doelend op de positie die hij als schrijver innam: verheven boven alles uit, om vanaf die plek, zoals marionettenspelers dat doen, een wereld van hebberige, ongelukkige en misdeelde mensen tot leven te wekken.

De Korre brengt Hemelse woorden als een vertelling. Vier acteurs zitten keurig naast elkaar in een decor dat veel weg heeft van een reizend theater uit vervlogen tijden. Ze leggen uit wie ze spelen, vertellen over hun personages, en soms spelen ze op aangezette toon een rol, daarmee knipogend naar het volkstheater waarop Valle Incláns stuk zwaar leunt.

Het strakke concept van De Moor - slechts twee maal komen de spelers uit hun stoel - promoveert Hemelse woorden tot een episch gedicht. De lichte toon waarmee het kwartet acteurs de tekst inkleurt en hun terloopse opmerkingen over de enscering geven de fantasie van de toeschouwer een zee van ruimte. Daardoor kan het gebeuren dat een toneelzaal voor even ruikt naar een marktplein in Galicië.

Ronald Ockhuysen

Meer over