Engelsen mogen 'eindelijk' paden op en van lanen af

Geen groter genot voor miljoenen Engelsen, dan vredig te dolen langs heuvelkam of heideveld. Probleem vormen vaak de eigenaars van betreffende natuurgebieden, die van zwervers op hun land niets moeten hebben....

Minister van Milieubeheer Michael Meacher kondigde het maandag aan. Ruim 1,3 miljoen hectare natuurgebied - bergen, heidevelden, veenmoerassen en heuvelland - zal straks door de eigenaren moeten worden opengesteld voor wandelaars. En mogelijk komen daar later nog honderdduizenden hectares bos, rivieroevers en kliffen bij.

Bij de Freedom to Roam gaat het in Engeland niet om een kleinigheid. Achter de ogenschijnlijk futiele eis gaan oude tegenstellingen schuil, als die tussen stad en land, upper-class en working class, haves en have-nots, conservatieven en socialisten.

Wandelen, 's lands meest geliefde tijdspassering, is niet zomaar een a-politieke bezigheid. 'Voor mij gaat het recht op dwalen niet alleen over het genieten van de countryside', zei George Monbiot van de Ramblers' Association (wandelvereniging). 'Het gaat over burgerschap. Het gaat om ons bestaan als natie. Hoe kan dit het Groot-Brittannië van het volk zijn, als we in het grootste deel ervan niet mogen komen? Is dit een land voor al haar inwoners, of alleen voor een paar bevoorrechten?'

'Het recht te dwalen betekent feitelijk de nationalisatie van het landgebruik', meende Berty Bowes van de vereniging van grondbezitters, CLA. 'Maar wij willen dat gedwaal over ons land niet, zeker niet door criminelen, drugshandelaren en vandalen' - stadsbewoners, bedoelde Bowes.

Al in 1884 diende kamerlid James Bryce in het Lagerhuis een wet in die het recht op toegang tot natuur in privéhanden moest regelen. Dertig jaar lang, tot 1914, herhaalde hij dat jaarlijks - tevergeefs. Het grootste deel van Engeland bleef gesloten. En waar het publiek wel toegang had, mocht alleen worden gewandeld langs bewegwijzerde paden - een gruwel voor de ware doler.

Gedurende de gehele twintigste eeuw werden pogingen gedaan een einde te maken aan de terreur van de gesloten hekken en verboden toegang-bordjes. Vanaf 1935 verenigden de wandelaars zich in de Ramblers' Association, die de ene campagne na de andere voerde.

En nu dus eindelijk met succes. Het duurt nog een paar jaar tot de nieuwe wet in werking treedt, omdat de nieuwe open gebieden eerst in kaart moeten worden gebracht. Maar dan komen ze eraan, de miljoenen dwalers en dolers, de paden op en van de lanen af.

Meer over