Interview

Engeland bewijst: klimaatwet heeft zin

De Britse klimaatwet uit 2008 heeft ervoor gezorgd dat klimaatverandering op de politieke agenda blijft.

null Beeld thinkstock
Beeld thinkstock

Weinig wetten zijn zo makkelijk door het Britse parlement aangenomen als de Climate Change Act van 2008. Slechts vijf volksvertegenwoordigers stemden indertijd tegen het ambitieuze plan om de reductie van broeikasgassen in de wet te verankeren. Ten opzichte van 1990 moet het Verenigd Koninkrijk de uitstoot anno 2050 met 80 procent hebben verminderd.

'Het is nog te vroeg om te zeggen of het een succes is', zegt Warren Pearce, die als een klimaatonderzoeker werkzaam is aan de Universiteit van Nottingham. 'De wet is vooral van symbolisch belang en leidt ertoe dat klimaatverandering op de politieke agenda blijft staan.'

Wat zijn de feiten?

De Volkskrant heeft de komende weken speciale aandacht voor het klimaat. Kijk voor visualisaties van de harde klimaatfeiten op volkskrant.nl/klimaatkennis.

Klimaatbegroting

De wet, gemaakt door toenmalig minister Ed Miliband (Energiezaken en Klimaatsverandering), vereist dat er elke vijf jaar een klimaatbegroting wordt vastgesteld die uitzicht biedt op het bereiken van het langetermijndoel. Elk jaar moet de verantwoordelijke minister het parlement inlichten over de voortgang van zijn beleid. Een commissie van klimaatdeskundigen, het Committee for Climate Change (CCC), houdt het in de gaten en geeft advies.

De wet biedt een raamwerk. Hoe de vooruitgang wordt bereikt, mag een regering zelf weten en is dus het onderwerp van politieke keuzes, hetgeen regelmatig tot discussies leidt.

Maar werkt het? Volgens Bob Ward van het Grantham-onderzoeksinstituut voor klimaatverandering ligt men op koers. 'De uitstoot is 36 procent minder dan in 1990, een vooruitgang die vooral op het conto komt van de industrie. Er worden minder kolen verbrand en deze trend zet zich voort. Het is belangrijk te vermelden dat de economische groei sinds die tijd is gestegen, wat bewijst dat het een het ander niet uitsluit. Daarmee geven we een belangrijk signaal naar andere landen, die huiverig staan tegenover een wet als deze.' Zijn collega Pearce wijst erop dat de invoering van de wet samenviel met de financiële crisis. 'Dat vertroebelt het beeld.'

Warren Pearce Beeld
Warren PearceBeeld

Kritiek

De wet was het geesteskind van een progressieve Labour-regering, maar sinds 2010 zijn de Conservatieven aan de macht, eerst samen met de sociaal-liberalen en nu alleen. Heeft dat effect gehad op het streven? 'Amper', zegt Ward, 'er is een groep klimaatsceptici binnen de Tories , maar die hebben een stuk minder te zeggen dan hun vrienden in Amerika. David Cameron neemt klimaatverandering serieus. Toen twee jaar geleden het land half onder water stond, legde hij meteen een verband met het broeikaseffect. Vergeet niet dat Margaret Thatcher eind jaren tachtig klimaatverandering op de politieke agenda zette.'

Veelgehoorde kritiek is dat de wet niet te handhaven is als een kabinet bijvoorbeeld besluit dat de prijs te hoog is. Terecht? Pearce: 'Ja en nee. Op het niet nakomen staat geen straf en het zal niet leiden tot een val van een kabinet. Maar de praktijk heeft geleerd dat de CCC te gezaghebbend is om zomaar te worden genegeerd.

'Het probleem van de wet is eerder dat het beleid te veel is afgestemd op rigide cijfers en klimaatwetenschap, waarmee het een makkelijk doel wordt voor klimaatcritici. Er zou meer ruimte zou moeten zijn voor politieke betrokkenheid, voor de politieke vraag hoe wij, burgers, in ons dagelijkse leven klimaatpolitiek kunnen bedrijven.'

Meer over