Nieuws

Energiecrisis maakt derde slachtoffer: Anode Energie wil faillissement aanvragen

Het energiebedrijf Anode Energie, dat zo’n 14 duizend klanten bedient, gaat faillissement aanvragen. Het bedrijf wijt dat in een persbericht aan een leverancier die ingekochte energie niet levert – en dubbel betalen lukt Anode tegen de huidige tarieven niet.

Daniël van Kessel
Met name kleine energiebedrijven blijken grote financiële risico’s te nemen. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Met name kleine energiebedrijven blijken grote financiële risico’s te nemen.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Anode is het derde Nederlandse slachtoffer van de recordprijzen op de energiemarkt. Eind oktober viel Welkom Energie (90 duizend klanten), begin deze maand ook Enstroga (450 klanten). Sommige kleine energiebedrijven blijken grote financiële risico's te nemen, terwijl hun klanten en de toezichthouder daar vaak niet van op de hoogte zijn.

Dubbel betalen

Oprichter en eigenaar Eric van Teeffelen zegt dat Anode zich tegen sterke prijsstijgingen had ingedekt, en dat zijn bedrijf zo ‘ook bij de huidige energieprijzen, nog maanden vooruit’ kon. Het was de Zwitserse partij die Anode energie verkocht die ‘als gevolg van de sterk gestegen energieprijzen haar leveringsverplichtingen niet meer kan nakomen’.

Dat betekent dat Anode, om zijn klanten van warmte en licht te kunnen blijven voorzien, de energie nog een keer moet inkopen op de dagmarkt. Daar zijn de prijzen nog altijd extreem hoog: elektra is vierenhalf keer zo duur en gas bijna zes keer zo duur als een jaar geleden. Anode heeft niet genoeg geld in kas om tegen die prijzen dubbel te betalen.

Belangrijke les

Energiebedrijven nemen klanten aan, spreken een tarief af en schatten in hoeveel energie ze voor hen moeten inkopen op de zogeheten ‘forward-markt’. In het gunstigste geval houden ze daarbij rekening met tegenvallers als een onverwacht koude winter – waardoor klanten meer gas gebruiken – of een levering die wegvalt.

Of een leverancier veel of weinig risico neemt is voor de consument niet te achterhalen, legt hoogleraar energie-economie Machiel Mulder uit. ‘Dat is misschien wel de belangrijkste les uit deze faillissementen: we kijken vooral naar de prijs – denk aan de vele vergelijkingssites en welkomstbonussen – en kiezen tussen groene of grijze stroom. Het belangrijkste wat een energieleverancier doet, het balanceren van financiële risico’s, daar is de consument niet van op de hoogte.’

Nu blijkt dat sommige kleine spelers hun verkoop niet goed gedekt hebben. De ACM controleert weliswaar bij het afgeven van een leveringsvergunning en daarna periodiek het financiële beheer, maar niet van dag tot dag. Grotere leveranciers zullen dat volgens Mulder over het algemeen op orde hebben, hoewel ook zij risico’s lopen als ze door een onverwacht koude winter extra energie moeten inkopen.

Onverminderd hoog

Na een daling in oktober stegen de prijzen heel november door, en ze komen nu weer in de buurt van de piek van eind september. Dat komt volgens marktanalisten doordat de herfst in Europa relatief koud is, gasvoorraden nog altijd leeg zijn en Russische leveringen nog altijd tegenvallen. De gasleiding Nord Stream 2 ligt inmiddels twee maanden klaar, maar moet nog altijd gecertificeerd worden door Duitsland en de Europese Unie.

Gemiddeld betaalden huishoudens in oktober 31 procent meer voor een kuub gas dan een jaar eerder. Wie nog van een vast tarief heeft afgesproken blijft buiten schot, hoewel sommige energieleveranciers hebben geprobeerd klanten te dwingen naar een variabel tarief over te stappen – Enstroga kreeg daarvoor een dwangsom opgelegd van de ACM, die het bedrijf de das om deed.

Of andere energiebedrijven de winter doorkomen, hangt af van het weer. Voorlopig verwacht de markt dat in het voorjaar de prijzen eindelijk zullen dalen. Wordt het een koude winter met een hoge gasvraag, dan valt te bezien welke andere bedrijven met te weinig marge energie hebben ingekocht.

Anode Energie heeft de ACM ingelicht dat het binnenkort faillissement aanvraagt bij de rechtbank Rotterdam. Bij betalingsproblemen trekt de autoriteit de leveringsvergunning in, waarna klanten verdeeld worden over de overgebleven Nederlandse energieleveranciers. Die moeten hen wettelijk aannemen maar mogen zelf beslissen welk (variabele) tarief ze hen voorschotelen.

Meer over