En de Oscar gaat niet naar...

Cate Blanchett, nu te zien in Blue Jasmine, is een van de betere actrices in Hollywood. Toch heeft ze in heel haar carrière maar één Oscar gewonnen. Hoe zit dat?

De vloek van Cate, zo noemde David Fincher het effect ooit. Cate Blanchett (44) acteert altijd goed, dus valt het niet meer op. 'Misschien moet ze eerst een keer slecht spelen', opperde de regisseur, die vond dat de Australische wel wat meer lof (en een Oscarnominatie) mocht worden toegezwaaid voor haar aandeel in zijn verfilming van F. Scott Fitzgeralds The Curious Case of Benjamin Button, uit 2008.

Na de opnamen van die film liet Blanchett in een interview met het Amerikaanse tijdschrift The New Yorker weten uitgekeken te raken op haar vak: 'Op een gegeven moment wordt al dat filmen toch wat zinloos. Je denkt: ja, dat is inderdaad weer een ongelooflijke rol, waarvoor ik me als acteur echt zal moeten oprekken. Maar... dit is niet alles wat ik ben, dat is het nooit geweest ook.'

Vervolgens sneed ze drie jaar lang de banden met Hollywood door om zich samen met haar echtgenoot en toneelschrijver Andrew Upton te ontfermen over een theatergezelschap in Sydney. Ooit gaf men haar daar een eerste kans op het podium, vandaar. Artistiek directeur werd ze: produceren, regisseren, soms acteren. Helemaal los van de filmwereld geraakte Blanchett ook weer niet: zo was ze in 2010 nog even te zien als vrijgevochten Lady Marian in Ridley Scotts weinig memorabele kijk op Robin Hood (met landgenoot Russell Crowe); een monsterproductie waarvan de opnamen almaar werden uitgesteld.

Dat ze vaak net wat beter is dan de films waarin ze acteert (soms ook heel wat beter), is al vaker beweerd over Blanchetts filmcarrière. Ze won haar enige Oscar tot dusver voor haar bijrol als Katherine Hepburn in The Aviator, Martin Scorseses portret van het leven van de Amerikaanse luchtvaartpionier Howard Hughes. Als filmactrice is ze veelzijdig, het type kameleon: alle accenten en uiterlijkheden op zak. Even makkelijk een ongenaakbaar bejukbeende Hollywooddiva als een androgyne folkzanger, in Todd Haynes meesterlijke zwartwitbewerking van de Dylanmythe I'm Not There. Of sereen en buitenwerelds als elfenkoningin in The Lord of the Rings en The Hobbit - niemand staan die puntoren zo natuurlijk als de porseleinbleke Blanchett.

Ze kan sec spelen, zonder franje, als ex-junkie in het overzees nauwelijks opgevallen Australische arthouse drama Little Fish (ze was weer eens beter dan de film). Maar ook technisch en maniëristisch: het hogeschoolacteren waarin Meryl Streep uitblinkt.

Overweldigend theatraal was ze in haar doorbraakrol als Britse koningin in Elizabeth, die ze pas na enige aarzeling aannam. Typisch zo'n egorol, oordeelde ze na eerste lezing.

Alhoewel ze haar filmdieet na de theatersabbatical beperkte, hapte Blanchett direct toe toen Woody Allen haar belde. Twee minuten duurde het gesprek. Speciaal voor de rol als gevallen superrijke in Blue Jasmine bracht ze vervolgens enige tijd door in de chique restaurants en winkelstraten van Manhattan, om de Amerikaanse trofeevrouwen en socialites te bestuderen in hun natuurlijke habitat.

Sindsdien is ze weer vol aan de slag: op de filmwebsite imdb.com staan al elf speelfilms met de Australische erin aangekondigd die tussen nu en 2015 in de bioscoop worden verwacht, waaronder twee inmiddels al opgenomen projecten met de eigenzinnige regisseur Terrence Malick.

Je huurt Cate Blanchett in en vervolgens zet je een stap of wat achteruit. Dat zei Woody Allen onlangs, alsof zijn hoofdrolspeelster een natuurkracht betrof: onnodig en onmogelijk te regisseren. Blanchett prees Allen dan weer als de meest economische regisseurs met wie ze ooit werkte: '97 procent van zijn regie zit in het script.' Dat hij op de set wat weinig zei, kwam haar prima uit. 'Ik ben geen actrice die je eindeloos moet voeden'.

De Australiërs komen

Volgens de vroege Oscarvoorspellers, net wakker uit hun zomerslaap, maakt het awardseizoen zich op voor een 'Australische golf'. Naast Blanchett in Blue Jasmine spelen ook die andere twee steractrices van down under dit najaar een tragisch eindigende vrouw uit de upper-class. Naomi Watts als Lady Di (Diana), en Nicole Kidman als Grace Kelly (Grace of Monaco).

undefined

Meer over