Nieuwsbreak

Emile Ratelband: 'Ngo's doen aan pikkentrekkerij'

Het RadboudUMC weigert een orgaandonatie uit te voeren van een patiënt die binnenkort euthanasie krijgt, de fietshelm wordt misschien wel verplicht en minister Bussemaker wil voorlichters inzetten om bij te dragen aan homoacceptatie. Ondernemer en positiviteitsgoeroe Emile Ratelband ('tsjakka!') praat ons bij over het nieuws van de dag.

Emile Ratelband tijdens de perspresentatie van het SBS-programma De Schat van De Oranje in Amsterdam in 2012. Beeld ANP
Emile Ratelband tijdens de perspresentatie van het SBS-programma De Schat van De Oranje in Amsterdam in 2012.Beeld ANP

Op Twitter roept u de doodzieke man die zijn nieren wil doneren uit tot held van de dag. Waarom?
'Omdat deze man nog maar tien dagen te gaan heeft en dan nu ook nog wordt belast met het feit dat het RadboudUMC zegt: nee, we doen het (de nierdonatie) niet. Dan denk ik: hoe moet het zijn als je de stekker eruit trekt en vanuit goede wil en je professie - die man is fysiotherapeut - je nieren af wil staan en dan ook nog op weerstand stuit?

'Ik wilde zelf een keer honderd dozen friet weggeven aan de Voedselbank en toen zeiden ze daar: dan moet je wel honderd euro betalen. Dat zijn namelijk de kosten voor de verbranding van dat spul, als ik het naar de vuilstort zou brengen. Dat vond ik zo zakelijk, zo bot. Daar deed dit verhaal me een beetje aan denken.'

Zou de weigering van het RadboudUMC er iets mee te maken kunnen hebben dat het ziekenhuis een katholieke achtergrond heeft?
'Nee, dat heeft er echt niets mee te maken. Zo stond het wel in de Volkskrant, maar dat vond ik nogal Telegraafachtig van jullie.'

Het ziekenhuis beweert dat het 'geen behandelrelatie' heeft met de man en de donatie daarom niet uitvoert. Klinkt dat wel geloofwaardig?
'Nee, ook niet. Het zal er wel mee te maken hebben dat het ziekenhuis geen plaats heeft, of geen tijd om zo'n donatie uit te voeren. Of omdat het ziekenhuis naar buiten toe niets met euthanasie te maken wil hebben.'

Bent u zelf orgaandonor?
'Zeker, ze mogen alles hebben. Maar dat duurt nog wel even hoor, want ik ben 66.'

U gaat nog wel even mee.
'Dat weet ik wel zeker. Ik kan me voorstellen dat mensen er vanuit een bepaald godsbesef moeite mee hebben. Je moet het daarom ook niet verplicht stellen. Ik had er zelf eigenlijk ook nog nooit over nagedacht, totdat Erica Terpsta, die zo'n club leidde, een keer aan me vroeg: zou jij dat als bekende Nederlander niet willen? Toen zei ik: tuurlijk meid. Mijn kinderen vinden het trouwens niets. Die zijn bang dat ik zo zonder ogen in mijn kist lig.'

Arnold Mulder, die zijn nieren wil afstaan, en zijn dochter Julia. Beeld Linelle Deunk
Arnold Mulder, die zijn nieren wil afstaan, en zijn dochter Julia.Beeld Linelle Deunk

Dit moet u aan het hart gaan: het aantal ebolabesmettingen is weer opgelopen.
'Daar ben ik getuige van geweest. Twee weken geleden ben ik teruggekomen uit Guinee. Ik zat ongeveer 200 kilometer van de hoofdstad Conakry. Daar was een ebolacentrum van de staat. Die zaten zonder patiënten. Maar toen wij er waren, kwam er opeens een busje - het leek wel een arrestantenbus - met van die ME'ers. Die brachten vier patiënten met grof geweld naar binnen. Eentje stierf ter plekke. De ander, een meisje van 11, was 24 uur later dood.'

Hoezo werden ze met grof geweld naar binnen gebracht?
'Kijk, inwoners uit Guinee gaan niet naar een ziekenhuis. Die zijn bang dat blanken organen stelen of ze injecteren met ebola. Ebolapatiënten worden dus ook niet in ziekenhuizen behandeld, maar in speciale centra. Maar daar wil ook niemand heen. Dan komen agenten je dus gewoon halen, in van die pakken. Het lijken net gorilla's. Eenmaal aangekomen bij zo'n centrum worden ze opgewacht door mensen in witte pakken, die dan weer lijken op mannetjes van Mars. Het is al met al geen prettige ervaring.'

Hoe was het voor u om daar te zijn?
'Het was heftig. Nadat dat meisje was doodgegaan, zijn we ook naar huis gegaan. Gitta (zijn vriendin) kon het niet meer aan. Ik ben wel tot de conclusie gekomen dat ngo's aan pikkentrekkerij doen. Er zijn allemaal verschillende centra. De een is van het Rode Kruis, de ander van Unicef of Artsen zonder Grenzen. Die werken niet samen en saboteren elkaar. Ze willen allemaal zoveel mogelijk patiënten hebben, want dan krijgen ze meer geld van giro 555. Wij mochten ook niet naar binnen bij die centra. Uiteindelijk zijn we wel naar een centrum van de overheid gegaan. Daar hebben we met patiënten gepraat.'

Was u niet bang om besmet te raken?
'Ik ben niet zo bang ingesteld. Er zat ook wel wat afstand tussen ons en de patiënten. Ongeveer vier meter. Daartussen zat een raster, een soort gordijnen met gaten erin.'

Iets anders. Minister Bussemaker van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap gaat 160 voorlichters inzetten om etnische en religieuze groepen te helpen bij de acceptatie van homoseksualiteit. Goed idee?
'Dat noem ik nou arbeidsverschaffing. Wat kost het wel niet om 160 voorlichters daarop te zetten? Je moet alles de tijd geven. Dan komt die acceptatie vanzelf wel. Dat geldt voor homo's, lesbo's, transseksuelen en lilliputters. Je moet dat niet forceren, niet dwingen. Ik ben wat dat betreft een vrijdenker.'

Maar vindt u het dan niet erg dat homoseksuelen anno 2014 nog altijd niet helemaal geaccepteerd worden?
'Het is ergens ook wel te begrijpen. Als ik in elkaar word geslagen, dan moet ik drie weken wachten totdat ik aangifte mag doen. Als het homofoob geweld is, dan mag er meteen aangifte worden gedaan en wordt de dader ook nog harder gestraft. Daar ben ik het ontzettend mee oneens.'

Want iedereen moet gelijk behandeld worden?
'Juist. Geweld komt voort uit opgekropte agressie. Ik drink zelf geen alcohol, geen druppel, maar als mensen de kroeg ingaan, dan zijn ze vaak zichzelf niet. Ik zie dat ook in mijn eigen omgeving. Als mensen nuchter zijn, lopen ze met een grote boog om me heen. Als ze een slok ophebben, roepen ze opeens: hee Ratelbandje, tsjakka! Dat is toch te gek voor woorden? Het is ook te gek voor woorden dat mensen met een slok op andere mensen in elkaar slaan.'

Maar homogeweld is vaak heel gericht.
'Ik wil daar geen lans voor breken, maar ik kan me voorstellen... Hoe zal ik het zeggen. Kijk, vroeger was aanranding vaak de schuld van de vrouw. Die had een te diepe decolleté of zo'n minirok of hotpants aan. Daar was dan een hele hetze over, want dat mocht je niet zeggen. Terwijl: ik kan me best voorstellen dat er met iemand met een diepe decolleté of geile tatoeages dingen gebeuren die niet gebeuren met iemand die een rok tot aan de enkels heeft of zo'n ding op de kop waarbij je alleen de ogen ziet.

'Het zijn natuurlijk zwakke geesten die dat doen. Als er twee vrouwen staan te zoenen, kan ik me best indenken dat iemand zoiets heeft van: gatverdamme. Maar het zijn de zwakke geesten die gaan meppen. Er zijn natuurlijk ook veel homo's die zich irritant gedragen. Homo's zijn niet altijd netjes. Zoals Onno Hoes. Die zei laatst over die toyboy dat hij een lekker pijpmondje heeft. Daar werd een beetje om gelachen. Maar als ik zoiets over mijn vriendin zeg, dan ben ik meteen een viespeuk.'

Twee vrouwen kussen elkaar tijdens een protestactie in Genève. Beeld reuters
Twee vrouwen kussen elkaar tijdens een protestactie in Genève.Beeld reuters

De Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid pleit voor de invoering van een verplichte fietshelm om het aantal verkeersdoden en gewonden terug te brengen. Ziet u dat zitten, zo'n fietshelm?
'Ik vind dat iedereen zelf verantwoordelijk moet zijn voor wat moet en kan. Zelf heb ik een straaljagerpilotenhelm op als ik op mijn motor rijd. Die helpt niets en voldoet niet aan de norm, maar ik heb gewoon zin om die op te hebben. Dus dan doe ik dat.'

Het weekend staat voor de deur. Gaat u dat vieren?
'Zeker, want mijn kinderen komen. Die heb ik een maand niet mogen zien. Het is altijd feest als ze komen. Dan gaan we allemaal leuke dingen doen. Naar de toneelvoorstelling Piet Piraat en naar de film van Annie M. G. Schmidt (Wiplala). En ik ga lekker voor ze koken. De kinderen verheugen zich er al weken op.'

Dit is aflevering 452 van de dagelijkse 4 Uur Nieuwsbreak. In deze rubriek nemen we iedere dag met een interessant, bekend persoon het nieuws van de dag door.

Een verplichte fietshelm zou het aantal verkeersdoden flink kunnen terugdringen. Beeld anp
Een verplichte fietshelm zou het aantal verkeersdoden flink kunnen terugdringen.Beeld anp
Meer over