Nieuws

EMA: wacht nog even met derde prik voor álle burgers

Een derde vaccinatieronde voor alle burgers is nog niet nodig. Alleen mensen bij wie het gewone vaccin niet aanslaat – zoals transplantatiepatiënten die afweerremmers slikken – zouden baat kunnen hebben bij een extra boosterprik.

null Beeld ANP
Beeld ANP

Dat adviseert het EMA, het Europees Geneesmiddelenbureau, na weging van de vakliteratuur. Landen doen er goed aan eerst in te zetten op het volledig vaccineren van mensen die nog maar één prik hebben gehad, noteert het EMA. In ons land zijn dat anderhalf miljoen mensen. Nog eens 1,8 miljoen Nederlanders zijn in het geheel niet gevaccineerd.

Het EMA-advies loopt vooruit op dat van de Gezondheidsraad, dat een dezer dagen ook een advies zal geven over de kwestie. Bij gezonde mensen beschermt vaccinatie in elk geval tegen ernstige covid en ziekenhuisopname, en voor 80 procent tegen infectie met het virus.

Dat geldt ook voor de agressievere deltavariant, zo herhaalt het EMA de inzichten van een aantal recente onderzoeken. Wel is de kans dat men het virus krijgt en daar bijvoorbeeld verkouden van wordt, bij de deltavariant iets groter.

Wat een derde prik doet

Wat de derde prik bij gezonde mensen precies uithaalt, is niet helemaal zeker. Waarschijnlijk ververst de prik de voorhoede van antistoffen in keel en neus, zodat het virus lastiger binnenkomt en de kans op infectie nog kleiner wordt. Dat kan handig zijn voor bijvoorbeeld leraren of zorgmedewerkers: die kunnen het virus dan moeilijker doorgeven aan hun ongevaccineerde leerlingen en kwetsbare patiënten.

Een andere gedachte is dat men na de derde prik misschien wel voorgoed is beschermd tegen corona. Andere vaccins, zoals dat tegen hepatitis, worden ook pas ‘definitief’ na een derde prik, na enkele maanden. Aanhangers van deze gedachte wijzen erop dat de eerste twee vaccins misschien een langere ‘inwerktijd’ nodig hebben, een bekend fenomeen in de immunologie.

Ook in ons land blijken vaccins uitstekend te werken. Volgens een eind vorige week verschenen analyse van het RIVM verkleint (volledige) vaccinatie het risico op ziekenhuisopname met 95 procent, en de kans op ic-opname met 97 procent.

Grote schaal

Van de coronapatiënten in het ziekenhuis is momenteel dan ook 88 procent ongevaccineerd en 7 procent deels gevaccineerd. Slechts een op de twintig patiënten in het ziekenhuis is volledig ingeënt, terwijl die groep inmiddels tweederde van de hele bevolking uitmaakt.

Onder meer Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk staan de derde prik al toe voor bepaalde patiëntengroepen. De VS, Israël en Tsjechië gaan een stap verder en willen nu al op grote schaal burgers voor de derde keer gaan inenten.

Ook de Wereldgezondheidsorganisatie is daar overigens op tegen. De WHO riep begin augustus op tot een stop op derde prikken tot in elk geval eind september, omdat deze ten koste zouden gaan van de vaccinatieprogramma’s in arme landen.

In de Volkskrant gaf hoogleraar immunologie Debbie van Baarle (RIVM, UMCG) in elk geval al te kennen het massaal inzetten van de derde prik wat voorbarig te vinden. ‘Het onderzoek loopt nog. En je moet wel blijven snappen wat je aan het doen bent.’

Meer over