'Elke stad hoort een literatuurhuis te hebben'

Utrecht heeft een naam hoog te houden als literaire broedplaats. Vanaf morgen heeft de stad ook een eigen huis voor de literatuur.

UTRECHT - In Utrecht opent morgen tijdens de Uitmarkt de eerste 'literaire pleisterplaats' van Nederland, aan de Oudegracht. Het Literatuurhuis, een fusie van vier literaire instellingen, is een centrum naar Duits model voor lezingen en cursussen, maar wil vooral de literaire huiskamer van de stad worden. Directeur Michaël Stoker (34): 'Zoals elke stad een filmhuis heeft, hoort zij ook een literatuurhuis te hebben.'


Zo'n centrum als in Berlijn, dat was de droom van de anderhalf jaar geleden opgerichte stichting (een versmelting van Cities2Cities, de Nacht van de Poëzie, Poëziecircus en de Stichting Literaire Activiteiten Utrecht). 'Dat is alleen wel vijf keer zo groot als dit pand, compleet met boekwinkel en café', zegt Stoker aan de lange tafel op de begane grond van het historische pand - een collega verft nog even de trapleuning. 'Duitsland heeft wel vijfentwintig Literaturhäuser. Waarom hadden we dat nog niet in Nederland?' Amsterdam heeft Perdu, een poëzieboekhandel met eigen zaal, 'maar dat is meer een clubhuis voor poëzie. Dit is een plek voor alle vormen van literatuur, ook voor thrillers bijvoorbeeld'.


De vele evenementen en festivals die het Literatuurhuis al verspreid door de hele stad organiseert, blijven op die locaties, verzekert Stoker. 'Wij hebben hier een klein zaaltje. Dat is vooral bedoeld voor activiteiten die eerder niet mogelijk waren, zoals een bijeenkomst rond een onbekende Duitse dichter. Dat trekt een klein, specifiek publiek, waarvoor het niet zou lonen een heel theater af te huren.'


Voor de openingsmaand staan programma's gepland over de Portugese dichter Pessoa, W.G. van der Hulst en Louis Couperus.


De gemeente is blij met de komst van het Literatuurhuis, dat het belang van de stad als literaire broedplaats bestendigt. Stoker: 'De slogan van de stad is niet voor niets: stad van kennis en cultuur.'


De vele literaire evenementen worden goed bezocht en vorig jaar verhuisde uitgeverij de Arbeiderspers van Amsterdam naar Utrecht. 'De filosoof Descartes woonde hier om de hoek, en nu wonen er schrijvers als Manon Uphoff, Arthur Japin en Dick Bruna. Van oudsher is Utrecht een kunstenaarsstad.'


De stichting krijgt geld van de gemeente en provincie Utrecht, van het Nederlands Letterenfonds, de Faculteit Geesteswetenschappen van de Universiteit van Utrecht en, voor de huisvesting, van het Monumentenfonds. Het Literatuurhuis mag drie jaar tegen kostprijs in het 16de-eeuwse pand, ooit deel van een kerk, blijven. Daarna wordt het gerestaureerd.


De trapleuning staat strak in de verf en de stoelen moeten nog komen. Het Literatuurhuis is maar net op tijd klaar voor de Uitmarkt. Op de katheder hangt nog het vaandel van Cities2Cities. 'Ja', beaamt Stoker, 'daar komt nog ons nieuwe logo op.'

Meer over