'Elkaar helpen wordt bestraft'

Verloskundige Caroline Grootes wist niet beter of haar Braziliaans-Portugese werkster mocht werken in de hele EU. Onjuist, zegt de Arbeidsinspectie: u krijgt 6.000 euro boete.

VAN ONZE VERSLAGGEEFSTER MARJON BOLWIJN

AMSTELVEEN - Een echtpaar met drie kinderen uit Amstelveen hangt een boete van 6.000 euro boven het hoofd voor het inhuren van een Braziliaanse werkster. Volgens de Arbeidsinspectie is de werkster illegaal. Het echtpaar verkeerde in de veronderstelling dat de vrouw door haar huwelijk met een Portugese man EU-ingezetene is en dus zou mogen werken in Nederland.

De Arbeidsinspectie stelt dat verhoor van de vrouw door de politie en de inspectie 'aanleiding geeft te constateren dat de vrouw illegaal in Nederland verblijft'. Het echtpaar heeft de Wet arbeid vreemdelingen overtreden door haar in te huren als werkster, zegt een woordvoerder. De politie zegt dat de vrouw 'op het moment van staandehouding' legaal in Nederland was, maar als Braziliaanse niet over de vereiste werkvergunning beschikte.

Het echtpaar vindt de boete 'buitenproportioneel en onrechtvaardig'. 'Bijna iedereen in de buurt heeft een buitenlandse werkster,' zegt verloskundige Caroline Grootes (49), moeder van drie schoolgaande kinderen. 'De boete is een kwart van ons belastbaar inkomen.'

De werkster reisde in het voorjaar op een toeristenvisum naar Nederland, na een verblijf van 1,5 jaar in Brazilië wegens een medische behandeling. Het Amstelveense echtpaar had haar voor die behandeling 500 euro gegeven, omdat de Braziliaanse die niet kon betalen. 'Sinds april werkte ze weer bij ons. Ze wilde met schoonmaken die 500 euro terugbetalen. Ik kan door mijn ziektegeschiedenis een werkster goed gebruiken. In dit land worden brave burgers die elkaar helpen kennelijk gestraft.' Met hulp van een advocaat vecht het echtpaar de boete aan.

Het afgelopen jaar zijn meer particulieren om deze reden beboet, zegt de Arbeidsinspectie. De wetgeving is in 2012 aangescherpt en de boete is verhoogd. Sindsdien wordt meer werk gemaakt van de opsporing van malafide werkgevers. In 2010 en 2011, toen de politie in Kennemerland een omstreden opsporingsonderzoek deed naar illegale werksters - een tiental werd het land uit gezet - liet de Arbeidsinspectie hun werkgevers, vaak werkende ouders met jonge kinderen, ongemoeid.

Inmiddels lijken de zaken omgedraaid: de Braziliaanse werkster ging vrijuit, haar Amstelveense werkgever krijgt een boete. De Inspectie bevestigt dat er actiever wordt opgetreden. 'We gaan niet actief op zoek, maar de politie controleert strenger op malafide werkgevers. Als zij ons inlicht over vermoedens van tewerkstelling van personen zonder de vereiste papieren, stellen we een onderzoek in, ook bij particulieren.'

De 43-jarige Braziliaanse werkster van het Amstelveense echtpaar werd op 17 mei staande gehouden. Een - eveneens Braziliaanse - vriend (31) had haar het huis uit gelokt dat zij wekelijks schoonmaakte.

De man was aangehouden door de politie omdat hij met zijn snorfiets op een fietspad reed. De politie vroeg hem om zijn rijbewijs en identiteitspapieren, waarop hij ongevraagd vertelde dat hij net zijn Portugese vriendin had weggebracht, die in de buurt schoonmaakte. De agent wilde weten waar. Daarop belde de Braziliaan haar nummer en vroeg haar naar hem toe te komen. Ze kwam nietsvermoedend naar buiten met, aldus het proces-verbaal, 'een schoonmaakdoek aan het broek'.

Ze was verrast een politieagent te zien. Die vroeg om haar papieren, op grond van een controle op de Wet arbeid vreemdelingen. De vrouw toonde haar Braziliaanse paspoort en zei dat ze tegen betaling schoonmaakwerk deed in het huis van het gezin en in nog drie woningen in Amstelveen.

Boetekennisgeving

De politie constateerde dat zij legaal in Nederland verbleef maar geen werkvergunning had. De agent liet haar gaan - met het advies zich 'netjes te melden' en de benodigde documenten aan te vragen om te mogen werken. De gegevens van haar werkgever gaf hij door aan de Arbeidsinspectie. Die stuurde het echtpaar op 5 december een 'boetekennisgeving' à 6.000 euro.

De Braziliaanse en Caroline Grootes kennen elkaar sinds 2008. In 2010 vertelde de werkster dat ze in Portugal ging trouwen, met een Portugees met wie ze samenwoonde in Amsterdam. 'Ze kwam haar trouwring laten zien en zag er gelukkig uit.' Een jaar later ontstonden huwelijksproblemen en ging ze bij hem weg. De werkster liet Grootes een Portugese identiteitskaart zien. En ze is officieel nog getrouwd. Daarop concludeerde de verloskundige dat de vrouw het recht heeft in Nederland te werken. 'Ik weet dat je geen illegaal mag inhuren.'

Grootes vindt de zaak onrechtvaardig. 'Ik begreep van haar dat zij de Braziliaan had afgewezen. Misschien wilde hij wraak nemen, of zijn hachie redden door haar te verraden.'

Volgens arbeidsjurist Eva Cremers valt het echtpaar noch de werkster iets te verwijten als de vrouw inderdaad getrouwd is met een Portugees. 'Dan heeft zij als EU-burger het recht hier zonder werkvergunning te werken.'

Een groot deel van de werksters in particuliere huishoudens in Nederland is van buitenlandse afkomst. In de Randstad is naar schatting de helft illegaal. Harde cijfers ontbreken, maar het zou om tien- tot twintigduizend vrouwen gaan. De Wet arbeid vreemdelingen verbiedt het iemand zonder verblijfs- of werkvergunning betaald werk te laten doen. Particulieren kunnen 6.000 euro boete krijgen. Het is aan de werkgever, ook aan een particulier die een werkster inhuurt, te controleren of zij een werkvergunning heeft. Uit gêne doen velen dit niet. Er zijn ook particulieren die er geen probleem in zien een illegaal werk te verschaffen. Hetzij omdat het moeilijk is legaal een werkster te vinden, hetzij omdat zij principieel geen bezwaar hebben tegen illegaal verblijf en het verschaffen van inkomsten zien als steun aan iemand in de marge van de samenleving. Je mag een werkster zwart betalen. Volgens de Regeling dienstverlening aan huis moet de werkster zelf haar verdiensten aan de Belastingdienst opgeven. Dit maakt van huishoudelijk werk een grotendeels zwart circuit dat veel illegalen trekt.

Werkvergunning vragen moet

undefined

Meer over