NieuwsVoorverkiezingen Democraten

Elizabeth Warren staakt haar campagne, maar kiest (nog) niet voor Biden of Sanders

Senator Elizabeth Warren heeft donderdag haar presidentscampagne gestaakt. Daarmee zijn de Democratische voorverkiezingen in de Verenigde Staten vernauwd tot een race tussen de twee bejaarde witte mannen Bernie Sanders en Joe Biden (plus, ver daarachter, nog één kansloze vrouw, Tulsi Gabbard). Een stemadvies gaf Warren nog niet.

Elizabeth Warren.Beeld Reuters

Warren wil eerst ‘diep ademhalen en goed nadenken’ voor ze een stemadvies uitbrengt, zei ze donderdagavond tijdens een korte emotionele persconferentie voor haar huis in Cambridge, Massachusetts.

Toen eerder deze week drie gematigde kandidaten uit de race stapten, gaven ze daarmee een grote duw in de rug van de overgebleven gematigde kandidaat, oud-vicepresident Joe Biden. Veel twijfelende kiezers gaven op Super Tuesday op het laatste moment hun stem aan Biden. Een zogeheten endorsement van Warren aan het adres van haar progressieve concurrent Bernie Sanders zou ook de linkse stemmen consolideren, rond de overgebleven linkse kandidaat.

Maar het is niet zeker dat ze dat zal doen. In de presidentsrace van 2016 steunde Warren Hillary Clinton. De afgelopen maanden werd Warren agressief aangevallen door aanhangers van Sanders, omdat ze een conservatieve wolf in progressieve schaapskleren zou zijn.

Warren (70) was afgelopen najaar nog de koploper in de peilingen. Haar plannen, van een vermogensbelasting van 2 procent voor de rijken tot het kwijtschelden van studieschulden, van toegankelijke kinderopvang tot het intomen van Wall Street appelleerden aan de breed gevoelde behoefte de lusten en lasten van het Amerikaanse systeem eerlijker te verdelen.

Maar daarna viel ze ver terug. Juist sommige van haar gedetailleerde plannen bleken te genuanceerd. Met name haar geleidelijke invoering van een nationaal ziekenfonds (Medicare for all) viel precies verkeerd bij iedereen. Progressieven vonden haar te gematigd en stapten over naar Sanders, en gematigden vonder haar te progressief en stapten over naar Pete Buttigieg en Amy Klobuchar. 

‘Toen ik me in de race stortte dacht ik dat er tussen de gematigde rijstrook en de progressieve rijstrook ruimte was voor een andere richting', zei Warren donderdag. ‘Maar ik heb me vergist. Er zijn maar twee rijstroken.’

 Herinneringen aan Clinton

Bovendien leek ook haar vrouw-zijn haar parten te spelen. In peilingen van haar kansen in een race tegen Trump scoorde ze een paar procent slechter dan andere kandidaten. Dat wakkerde herinneringen aan 2016 aan, toen Hillary Clinton van Trump verloor. De angst dat ze niet ‘verkiesbaar’ genoeg zou zijn werd een negatieve spiraal, doordat steeds minder mensen voor haar kozen.

Warren maakte geen cruciaal punt van haar vrouw-zijn, maar maakte tijdens haar campagnebijeenkomsten altijd wel een symbolisch gebaar: de ‘pinky-promises’ aan de meisjes in het publiek. ‘Ik doe een gooi naar het presidentschap, want dat is wat meisjes doen', zei ze dan. En dan haakten ze de pinken in elkaar om die gelofte kracht bij te zetten. ‘Die meisjes moeten nu nog vier jaar wachten', zei Warren donderdag.

Hoewel Warren tijdens een debat vorige maand nog eigenhandig de kandidatuur van miljardair Mike Bloomberg opblies, wist Warren in de voorverkiezingen geen electorale indruk te maken. Zelfs in haar thuisstaat Massachusetts werd ze slechts derde.

Aanhangers van Sanders verwijten haar dat ze niet eerder uit de race is gestapt, omdat ze daarmee  Sanders zou hebben gedwarsboomd. Maar daarvoor zijn haar percentages simpelweg niet hoog genoeg. Eventuele overstappers zouden Sanders’ verliezen op Super Tuesday weliswaar wat draaglijker hebben gemaakt (en hem dus wat meer gedelegeerden hebben opgeleverd), maar het zouden er te weinig zijn geweest om de uitslag structureel te veranderen.

Meer over