Eindigt de P.C. als spookstraat?

PETER DE WAARD

'Opheffingsuitverkoop, 70 procent korting'. Het lijkt het meest vertrouwde uithangbord in de Nederlandse winkelstraat te worden.

Schoenenreus gaat door met 65 zaken minder. Macintosh (moeder van winkelketens als Dolcis, Scapino, Manfield en Kwantum) maakte dinsdag bekend 130 zaken te sluiten. Dalende consumentenbestedingen door de crisis is een oorzaak. Maar dat is hopelijk tijdelijk. Veel structureler en bedreigender is de razendsnelle opkomst van de onlinewinkel als concurrerend verkoopkanaal. Met name schoenenzaken en kledingwinkels worden door websites als Zalando weggeconcurreerd.

Winkelprofessoren voorspellen al de digitale dood van de stenen winkel. Detailhandel Nederland wil dat gemeenten een kaalslag van de binnensteden voorkomen door lagere belastingen en parkeertarieven. Als zogezegd niets wordt gedaan, eindigt de P.C. Hooft als spookstraat en krakersbolwerk en durven Jort Kelder en zijn gevolg er niet meer te komen.

Het doemdenken heeft veel te maken met het feit dat aan de ondergang van oude winkelketens meer publiciteit wordt gewijd dan aan de opkomst van nieuwe. In Epe opende Jysk, specialist op gebied van slapen, wonen en baden, deze week zijn zestigste filiaal. En daar komen nog zeventig nieuwe winkels bij. Ikea en McDonald's zoeken naarstig naar nieuwe locaties. Aan de Keizersgracht in Amsterdam opende Abercrombie & Fitch (A&F) een Nederlandse flagshipstore, waar mannelijke modellen met ontbloot bovenlijf klanten begroeten.

Over smaak valt te twisten, maar de tophuren voor een winkelpand in de naburige Leidsestraat in Amsterdam stegen in 2012 naar 2.050 euro per maand. De huren in alle belangrijke hoofdwinkelstraten van het land - de Kalverstraat in Amsterdam, de Lange Elisabethstraat in Utrecht, de Lijnbaan in Rotterdam, de Eindhovense Demer, de Arnhemse Ketelstraat, de Grote Staat in Maastricht en de Spuistraat in Den Haag - stijgen eveneens. De winkelleegstand in Nederland stabiliseert zich de laatste twee jaar rond de 6 procent. Er is geen acuut probleem, laat staan een algeheel probleem.

Wel zijn er verschillende deelproblemen. Winkelketens die niet vernieuwen, gaan ten onder, zoals het zo vaak in de geschiedenis is gebeurd. Dvd- en cd-zaken hebben weinig toekomst meer. Discounters lijden meer onder onlinewinkels dan betere winkels. En winkelstraten in gemeenten zonder groot achterland - bijvoorbeeld Zeist en Almelo - zien de leegstand wel degelijk toenemen.

Dat heeft vaak te maken met het feit dat de vastgoedeigenaren weigeren huren te verlagen. Ook daar kan een mouw aan worden gepast door de invoering van een leegstandsbelasting zoals in de Belgische plaats Mechelen, waar de leegstand werd teruggebracht van 15 naar 10 procent.

Onlineconcurrentie is niet de ondergang van de stenen winkel, maar de nieuwe uitdaging voor winkeliers en overheden.

Reageren?

p.dewaard@volkskrant.nl

undefined

Meer over