Einde NAVO-bombardementen nog niet in zicht

President Jeltsin stuurt premier Primakov en zijn ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie naar Belgrado. Deze zware Russische delegatie moet alsnog een politieke uitweg zoeken uit de oorlog om Kosovo....

De NAVO juicht de Russische missie toe, maar geeft tegelijkertijd aan er weinig van te verwachten. Een eerdere Russische bemiddelingspoging is het afgelopen weekeinde uitgelopen op een volslagen mislukking. De drie liberale Russische oud-(vice-)premiers Gajdar, Nemtsov en Fjodorov kwamen in Belgrado niet verder dan vice-premier Vuk Draskovic. In de Servische pers werden ze uitgemaakt voor 'verraders' en 'uitschot'.

Volgens de NAVO is Milosevic bezig met een bewuste campagne om de 1,8 miljoen Albanese Kosovaren (op een totale bevolking van 2 miljoen) weg te jagen. 'Hij is met een etnische verbouwing begonnen om de politieke kaart van Kosovo opnieuw vorm te geven', aldus NAVO-zegsman Jamey Shea.

De Joegoslavische president heeft helikopters ingezet tegen de burgerbevolking. Het leger brandt verlaten dorpen en steden plat. Tussen de steden Pec en Klina zijn zeven dorpen in lichterlaaie gezet, en drie dorpen ten westen van de hoofdstad Pristina staan ook in brand. 'Het is de tactiek van de verschroeide aarde', zei gisteren de militaire woordvoerder van de NAVO, luchtmachtcommandant David Wilby.

Milosevic is inmiddels ook begonnen met het uitmoorden van de Albanese leiders. Wilby zei over bewijzen te beschikken dat het Joegoslavische leger zondag Fehmi Agani, lid van de Kosovaarse onderhandelingsdelegatie in Rambouillet, heeft geëxecuteerd. Behalve Agani zijn vier andere intellectuelen vermoord, onder wie hoofdredacteur Baton Haxhiu van de Albanese krant Koha Ditore.

Volgens de NAVO is de etnische zuivering niet het enige doel van Milosevic' terreurbewind in Kosovo. 'Zijn bedoeling is ook om naburige landen te destabiliseren.' Volgens NAVO-diplomaten circuleert op het hoofdkwartier in Brussel inmiddels een doemscenario. De grote toestroom van Albanese vluchtelingen in Macedonië kan ertoe leiden dat de Griekse inwoners in opstand komen, ondersteund door Griekenland zelf. Daarmee zou de hele regio in vuur en vlam komen te staan, ook al omdat Turkije dan niet afzijdig zou blijven.

De Albanese vluchtelingen moeten vóór de grensovergang hun laatste geld en papieren afgeven. 'De bedoeling daarvan is dat ze later onmogelijk kunnen aantonen dat ze eigenlijk in Kosovo thuishoren', aldus NAVO-woordvoerder Shea.

Wilby toonde zich gisteren voorzichtig optimistisch over het effect van de NAVO-aanvallen. 'We boeken aanzienlijke successen. De Serviërs beginnen problemen te krijgen', zei de luchtmachtcommandant. 'We liggen op schema, we zijn op tijd en we handelen precies volgens plan', aldus Shea.

Volgens een officiële Franse bron heeft de NAVO inmiddels de helft van Belgrado's MiG-29's vernietigd. De Joegoslavische luchtmacht beschikte over vijftien van deze hypermoderne Russische gevechtsvliegtuigen. De NAVO hoopt eind deze week ook al het door radar bestuurde luchtdoelgeschut van de Serviërs te hebben uitgeschakeld, zodat het minder gevaarlijk wordt om Servische tanks vanuit de lucht aan te vallen.

Wilby gaf echter toe dat de Servische reactie op de NAVO-aanvallen verschrikkelijke gevolgen heeft voor de burgerbevolking in Kosovo. 'Het betekent dat we ons nog meer moeten haasten', zei hij. De NAVO zal op grotere schaal dan tot nog toe het geval was ook overdag aanvallen uitvoeren.

De Verenigde Staten sturen vijf B-1's naar Europa ter versterking van de NAVO-luchtmacht. Deze vliegtuigen zijn geschikt voor precisiebombardementen en zijn, evenals de Stealth, moeilijk te traceren.

Van de 21 doelen die zondagnacht en maandag het mikpunt waren van de NAVO-aanvallen, lagen er negen binnen Kosovo zelf. De alliantie heeft haar doelwit verlegd. In de eerste dagen van de actie Allied Force was vooral de Joegoslavische luchtverdediging het doel, nu probeert de NAVO de militaire acties binnen Kosovo te belemmeren.

De Europese Unie, de VN-vluchtelingenorganisatie Unhcr en de NAVO zelf gaan de handen ineen slaan om de vluchtelingenstromen in goede banen te leiden. Woensdag vertrekt EU-commissaris Bonino naar Macedonië en Albanië om een inventarisatie te maken van de behoeften.

Meer over