Eigenzinnigheid Bolkestein irriteert specialisten VVD

In de VVD-fractie neemt de ergernis over het eigenzinnige optreden van fractievoorzitter Bolkestein toe. Met name in de buitendlandhoek passeert Bolkestein met gedurfde uitspraken in de media keer op keer fractiespecialisten....

Van onze verslaggever

Ewoud Nysingh

DEN HAAG

Maar in het openbaar durft geen enkel VVD-kamerlid Bolkestein te bekritiseren. Want in de peilingen doet de VVD het vooralsnog uitstekend. Wie nu zijn stem verheft, kan het verder wel vergeten in de VVD.

In de wandelgangen van de Kamer klagen VVD'ers besmuikt over het solistische optreden van hun leider. De VVD-specialisten zijn het langzamerhand beu om de woorden van hun fractieleider in de Kamer af te moeten zwakken of te verdedigen. Want Bolkestein herhaalt in de Kamer zelden wat hij daarbuiten zegt.

Toch bieden VVD'ers soms op subtiele wijze verzet. Zo weigerde VVD-kamerlid Blaauw onlangs in de Kamer Bolkesteins uitspraak te herhalen dat Turkije nooit lid mag worden van de EU. Blaauw deelt dat standpunt namelijk niet. Hij is het ook niet eens met Bolkesteins verzet tegen het opgaan van de West-Europese defensieorganisatie WEU in de Europese Unie. Anderen, zoals Van den Doel en Hessing, schaarden zich razendsnel achter Bolksteins plotselinge 'Nee, niet doen' tegen NAVO-uitbeiding. Blaauw, een voorstander van uitbreiding, zat tijdens het NAVO-debat in de Kamer in het buitenland.

Buitenlandwoordvoerder Weisglas heeft volgens kamerleden door het optreden van Bolkestein veel van zijn geloofwaardigheid verloren. Tot voor enkele jaren was Weisglas een erkend federalist. Tegenwoordig is hij de vertolker van Bolkesteins euroscepsis.

Weisglas moest vorige week via het tv-programma NOVA vernemen dat zijn fractieleider premier Kok waarschuwde voor het verkwanselen van de Nederlandse zaak in Europa, tijdens de Top van Amsterdam in juni. Bolkestein verweet minister Van Mierlo van Buitenlandse Zaken er een romantische kijk op na te houden over Europese integratie. Van Mierlo heeft echter al enkele jaren geleden gezegd het federalisme niet meer aan te hangen.

Het VVD-standpunt inzake Europa was ook al bekend: de VVD is een eurosceptische partij geworden onder Bolkestein, maar steunt toch in grote lijnen het kabinetsbeleid inzake Europa. Nieuws zat er dus niet in de uitzending. Er was wel sprake van goede timing. 'Je moet me toch eens uitleggen hoe je dat doet Frits', riep staatssecretaris van Buitenlandse Zaken Patijn zijn partijleider onlangs toe.

Bolkesteins uitspraken, door NOVA ijverig naar krantenredacties gefaxt, leken er slechts op gericht minister Van Mierlo de komende dag in de Kamer te verleiden tot een woedeuitval. Kamerlid Van Middelkoop (GPV) vindt dat achteraf niet netjes van Bolkestein. Van Mierlo heeft het overigens afgeleerd in te gaan op de aanvallen van de coalitiegenoot.

Weisglas had een uur nodig om de aanvallen vanuit de Kamer te kunnen pareren. Hij zwakte de woorden van zijn fractievoorzitter af. Ook als aan de eisen van Bolkestein niet werd voldaan, zou de VVD het Verdrag van Amsterdam op andere punten kunnen goedkeuren, zo luidde zijn boodschap. En op een confrontatie met Van Mierlo was Weisglas dit keer niet uit.

Gisteren wist Weisglas opnieuw niet dat Bolkestein zich had geroerd. In Het Parool had de VVD-leider verklaard dat de Nederlandse ambassadeur in Moskou moet opstappen als hij zich, in strijd met het regeringsbeleid, in het openbaar blijft verzetten tegen NAVO-uitbreiding. Bolkestein wist de tv-camera's te bereiken met uitspraken als: 'Er is geen ambtenarenzelfbestuur in dit land, het is kiezen of delen'. Weisglas had kort daarvoor laten weten niet zo zwaar te tillen aan het optreden van de ambassadeur. Maar toen wist hij nog niet wat Bolkestein had geroepen.

Meer over