Nieuws

Eigen zorgrisico blijft op 385 euro, de premie gaat daardoor wel omhoog

Wie in 2022 in het ziekenhuis wordt behandeld, moet de eerste 385 euro van de kosten zelf betalen. Als de behandeling duurder is, dekt de verplichte zorgverzekering de kosten. Dat is het gevolg van de bevriezing van het eigen risico in de zorgverzekering, die de Tweede Kamer unaniem heeft afgedwongen bij het kabinet. De premie voor de zorgverzekering gaat hierdoor wel omhoog.

Demissionair minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport tijdens een commissievergadering in de Tweede Kamer over het aanpassen van de zorgverzekeringswet.  Beeld ANP
Demissionair minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid, Welzijn en Sport tijdens een commissievergadering in de Tweede Kamer over het aanpassen van de zorgverzekeringswet.Beeld ANP

In juni diende Tweede Kamerlid Peter Kwint (SP) tijdens een coronadebat een motie in waarin bevriezing van het eigen risico werd bepleit. Alle fracties tekenden de motie. Het demissionaire kabinet regelt de bevriezing met een wetswijziging, die minister De Jonge van Volksgezondheid maandag met de Kamer besprak. Die wetswijziging is nodig omdat de Zorgverzekeringswet voorschrijft dat het eigen risico de stijging van de zorguitgaven volgt. Als geen actie was ondernomen, zou het eigen risico volgend jaar tien euro hoger worden.

De unanimiteit van de Tweede Kamer is opmerkelijk. In 2017 was het eigen risico bij de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen nog een splijtend thema. VVD en D66 stonden toen pal voor het systeem, terwijl SP, PVV en GroenLinks het zagen als een ‘boete op ziek zijn’. CDA en CU namen een middenpositie in en vreesden zorgmijdend gedrag van patiënten. Op stel en sprong, nog tijdens de formatie, werd toen de bevriezing van het eigen risico geregeld, eerst voor 2017, later tot 2022. Dacht het kabinet-Rutte III er goede sier mee te maken, het stuitte op weerstand van de voltallige oppositie die het niet ver genoeg vond gaan.

Bij de verkiezingen van maart dit jaar speelde het thema nauwelijks een rol, maar toch hangt inmiddels verandering in de lucht. De bevriezing voor 2022 is daarvan een eerste teken. Daarna moet alles anders, vinden de meeste partijen, al hebben ze allemaal zo hun eigen ideeën. De VVD en de SGP willen het eigen risico nog handhaven op 385 euro. Het CDA, D66 en de CU willen het eigen risico veranderen, door bijvoorbeeld een bijdrage per ziekenhuisbehandeling tot een maximum van 385 euro per jaar. Forum wil maximaal 200 euro eigen risico, terwijl het risico van nieuwkomer BBB juist omhoog mag als de premie omlaag gaat. De PvdA wil de 385 euro halveren, GroenLinks wil het inkomensafhankelijk maken, SP en PVV willen het afschaffen.

Simpel uitvoerbaar

Het eigen risico is bedoeld als ‘prikkel’ om de burger bewust te maken van de zorgkosten. Maar een hoog eigen risico ondergraaft de solidariteit van het zorgstelsel. Want alleen mensen die naar het ziekenhuis gaan, betalen de volle mep. Soms twee keer voor dezelfde behandeling, als die in het ene jaar begint en het volgende jaar voortduurt. Vaak komen daar eigen bijdragen en eigen betalingen bovenop. Het kabinet-Rutte III heeft die stapeling van kosten voor chronisch zieken en ouderen beperkt. Aan de andere kant kan iemand die is gezegend met een goede gezondheid bij het afsluiten van de zorgverzekering kiezen voor een hoger eigen risico met een lagere premie.

De consequentie van het bevriezen van het eigen risico is een hogere gemiddelde premie voor de zorgverzekering voor iedereen. ‘De risicosolidariteit in de Zorgverzekeringswet wordt dus in beperkte mate versterkt’, vindt minister Hugo de Jonge van Volksgezondheid daarom. De gemiddelde premie in 2022 stijgt naar verwachting met 7 euro. Linksom of rechtsom moeten de zorgkosten immers betaald. Via het eigen risico wordt volgens de begroting dit jaar ruim 3 miljard euro betaald van de 51 miljard euro aan totale kosten voor de zorgverzekering.

Hoe het verder gaat, moet in de kabinetsformatie worden beslecht. Of, als er een minderheidskabinet komt, in gesprek met de Tweede Kamer. Dan zijn er twee uitersten, of de premie gaat omhoog – voor de laagste inkomens wordt dat grotendeels gecompenseerd door de zorgtoeslag. Of er wordt bijgelapt uit de staatskas, via de belastinginkomsten. Tussen die uitersten zijn nog veel smaken denkbaar. Van een bijdrage per ziekenhuisbehandeling tot een inkomensafhankelijke bijdrage. Aan al die varianten kleven in wezen hetzelfde bezwaar. Het moet wel simpel uitvoerbaar blijven.

Meer over