Eerste deserteur VS vraagt Duits asiel

Tientallen Amerikaanse soldaten doken al onder in Duitsland om niet in Irak te dienen. Een van hen wil nu politiek asiel....

BERLIJN Een van de weinige politieke standpunten waarover in Duitsland een Bondsdag-brede consensus bestaat, is dat de oorlog in Irak een vergrijp tegen het volkerenrecht was.

Het ongewenste neveneffect van het tot nationaal wezenskenmerk verheven pacifisme is dat de Bondsrepubliek een grote aantrekkingskracht uitoefent op Amerikaanse militairen met gewetensbezwaren tegen hun inzet in deze oorlog.

Naar schatting enkele tientallen deserteurs zijn ergens in Duitsland ondergedoken. Eén van hen, de 31-jarige André Shepherd, heeft er nu zelfs politiek asiel aangevraagd.

De uit Cleveland afkomstige Shepherd is een van de talrijke zwarte Amerikanen die via het leger aan het uitzichtloze gettobestaan hoopten te ontkomen. ‘Jij ziet eruit als iemand die graag andere mensen helpt’, zei de rekruteringsofficier die in 2003 Shepherds school bezocht.

Shepherd, die met ongeregelde baantjes in zijn eigen onderhoud probeerde de voorzien, voelde zich door deze woorden aangesproken. In januari 2004 tekende hij zijn legercontract.

Kort daarop werd hij in Irak ingezet. Drie jaar later was hij zo ontgoocheld over het grote verschil tussen de humanitaire pretenties en de harde werkelijkheid van de Amerikaanse interventie, dat hij tijdens een Duits verlof onderdook. Om te ontkomen aan het bange leven in de schemerzone van de illegaliteit, heeft hij vorige week asiel aangevraagd. Gedurende de procedure geniet hij de bescherming van de Duitse staat.

Over Shepherds kans van slagen is zijn advocaat Reinhard Marx opvallend optimistisch. Hij verwijst onder andere naar een uitspraak van de rechtbank die in 2005 de degradatie ongedaan maakte van een Bundeswehrsoldaat die niet wilde meewerken aan een computerprogramma waarmee ‘oorlogshandelingen in Irak kunnen worden ondersteund’.

De politiek zou door een toekenning van de asielaanvraag ernstig in verlegenheid worden gebracht. Duitsland huisvest zo’n 66 duizend Amerikaanse militairen en is na Irak het belangrijkste overzeese steunpunt van de VS. Bij een erkenning van Shepherds gewetensbezwaren loopt Duitsland het risico het meest geliefde toevluchtsoord voor VS-deserteurs te worden.

Meer over